Chuyên để tốt nghiệp Sinh viên : Nguyễn Kiên Cờng
trình thực tập tại Công ty xây lắp Thơng mại I , em đã cố gắng tìm hiểu về vấn đề
này và cũng nhận thấy những tồn tại nêu trên tại Công ty. Trên thực tế Công ty chỉ
luôn thiết lập các chỉ tiêu kế hoạch không có tính khả thi cao, các phơng án kinh
doanh đó cha thể coi là những chiến lợc kinh doanh đợc xây dựng dựa trên những
căn cứ khoa học. Từ thực tiễn trên, qua quá trình nghiên cứu về vấn đề xây dựng
xây lắp kinh doanh, em có mong muốn đợc đa ra một số ý kiến để hoàn thiện
chiến lợc kinh doanh tuy đã đợc xây dựng tại Công ty xây lắp Thơng mại I
Bộ Thơng mại.
Chơng I
Một số vấn đề lý luận về chiến lợc kinh
doanh của doanh nghiệp
I.Khái niệm về chiến lợc kinh doanh và những đặc
điểm của nó
1.Khái niệm về chiến lợc kinh doanh
Trong thế giới khách quan, các sự vật hiện tợng đều vận động và biến đổi
không ngừng. Nó biến đổi từ một trạng thái ở hiện tại tới một trạng thái khác trong
tơng lai theo quy luật khách quan. Con ngời với vai trò là chủ thể của xã hội luôn
mong muốn đạt đợc những mục tiêu đã dự định trong tơng lai, nghĩa là chủ động
định ra những trạng thái , tình huống trong tơng lai để có quyết định hiện tại phù
hợp với trạng thái, tình huống trong tơng lai. Tất cả những sự vật hiện tợng đều
biến đổi không ngừng nhng đó là sự biến đổi theo quy luật khách quan, gần nh
nằm ngoài ý muốn chủ quan của con ngời. Con ngời chỉ có thể nhận thức, vận
dụng, tuân thủ các quy luật đó vào trong hoạt động thực tiễn của con ngời. Tuỳ vào
5
Chuyên để tốt nghiệp Sinh viên : Nguyễn Kiên Cờng
không gian và thời gian khác nhau mà quy luật có những biểu hiện khác nhau.
Chính vì lý do này mà để đạt đợc những mục tiêu trong tơng lai, con ngời trớc hết
phải nhận thức đầy đủ những quy luật khách quan, sự vận động của nó vào trong
những điều kiện cụ thể , sau đó phải hớng sự vận động của sự vật hiện tợng đi tới
những trạng thái mong muốn theo những quy luật khách quan. Cái cách thức mà
con ngời hớng sự vận động của sự vật theo quy luật khách quan để đạt đợc mục
tiêu đã định trợc gọi là chiến lợc.
Chiến lợc đợc hiểu một cách chung nhất là phơng thức để thực hiện mục
tiêu. Khái niệm này xuất phát từ lĩnh vực quân sự . Chiến lợc đợc các nhà quân sự
sử dụng nhằm hoạch định, khai thác những yếu tố tổng hợp tạo nên sức mạnh tổng
hợp của quân ta và giảm thiểu những rủi ro, hạn chế cho quân ta. Ngoài ra nó còn
cho phép khai thác những điểm yếu của quân địch, tạo ra đợc lợi thế khi xảy ra
chiến tranh. Do có một số tính u việt này nên các nhà kinh tế học vận dụng chiến l-
ợc vào trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp đợc gọi là chiến lợc kinh
doanh. Để hiểu sâu sắc hơn về chiến lợc kinh doanh chúng ta cần đi sâu tìm hiểu
quá trình hình thành và phát triển các quan điểm về chiến lợc kinh doanh.
Theo quan điểm truyền thống , chiến lợc kinh doanh đợc coi là một bản kế
hoạch thống nhất, toàn diện, mang tính chất phối hợp nhằm đảm bảo cho những
mục tiêu cơ bản của doanh nghiệp đợc thực hiện. Điều này có nghĩa là chiến lợc
kinh doanh của một tổ chức là kết quả của một quá trình hợp lý, đa ra những bản
kế hoạch cụ thể. Tuy nhiên trên thực tế trớc sự vận động biến đổi không ngừng của
điều kiện khách quan thì chiến lợc kinh doanh còn xuất hiện mà không có sự dự
tính trớc. Do đó chúng ta cần mở rộng khái niệm về chiến lợc kinh doanh nhằm có
khái luận cụ thể hơn, chính xác hơn về vấn đề này. Nếu vẫn giữ quan điểm coi
chiến lợc kinh doanh là một bản kế hoạch thì nó phải là sự kết hợp của quá trình
hoạch định những kế hoạch có dự trù trớc với những kế hoạch phát sinh ngoài dự
định. Theo quan điểm này thì nhà chiến lợc không chỉ thực hiện việc hoạch định
6
Chuyên để tốt nghiệp Sinh viên : Nguyễn Kiên Cờng
những chiến lợc dự trù trớc mà ngoài ra còn cần phải có những quyết định chiến l-
ợc nằm ngoài kế hoạch để thích ứng kịp thời với sự thay đổi nằm ngoài ý muốn
chủ quan và không lờng trớc đợc.
Theo cách hiểu khác thì chiến lợc kinh doanh đợc coi là một mô thức cho
các quyết định và hành động quan trọng của doanh nghiệp, trong đó bao gồm một
vài nhân tố, sự kiện mà nhờ đó tổ chức có đợc sự khác biệt với các tổ chức khác,
Nh vậy chiến lợc kinh doanh thực chất là một sự đồng nhất trong hành động của
doanh nghiệp dù có hay không đợc dự trù trớc. Khái niệm này chú trọng đến khái
cạnh hành động của tổ chức, một chuỗi các hành động trong sự thống nhất, nhất
quán dẫn đến các mục tiêu lựa chọn.
Tóm lại : chiến lợc kinh doanh dù đợc hiểu dới khía cạnh này hay khía cạnh
khác thì nó vẫn giữ bản chất là phơng thức để thực hiện mục tiêu. Chiến lợc là một
cái gì đó hớng tới tơng lai, đa những trạng thái hiện có của tổ chức tới những đích
đã đợc định sẵn trong tơng lai.
2.Đặc điểm của chiến lợc kinh doanh.
2.1.Để có thể coi là một chiến lợc kinh doanh tập hợp các quyết định hay
hành động của doanh nghiệp phai bao gồm những thay đổi trong một hay vài
lĩnh vực sau:
+ Những thay đổi về những khái niệm cơ bản nhất của một tố chức nh văn
hoá truyền thống, triết lý kinh doanh, nhiệm vụ của doanh nghiệp
+ Những thay đổi về vai trò của doanh nghiệp trong xã hội
+ Thay đổi về thị trờng nơi doanh nghiệp đang cạnh tranh
+ Thay đổi trong sự lựa chọn sản phẩm hay dịch vụ cung ứng cho thị trờng
+ Phơng thức để doanh nghiệp chiến thắng trong cạnh tranh
2.2.Có một số các yếu tố có mối quan hệ tơng hỗ ảnh hởng đến sự phức
tạp và tính chất ổn định của các quyết định chiến lợc:
7
Chuyên để tốt nghiệp Sinh viên : Nguyễn Kiên Cờng
+ Sự theo đuổi nhiều mục tiêu
+ Tầm nhìn theo thời gian
+ Có nhiều nhóm chống đối trong doanh nghiệp
+ Giá trị, rủi ro, sự mất ổn định, những giả định, đánh giá những cản trở vô
hình khác.
+ Sự phức tạp, khó khăn trong đánh giá chiến lợc
2.3.Theo các quan điểm thông thờng thì chiến lợc kinh doanh đợc coi là
những kế hoạch hành động của doanh nghiệp trong dài hạn.
Với cách nhìn tổng hợp hơn thì chiến lợc phải là sự kết hợp của các quyết
định chiến lợc đợc dự trù với các chiến lợc phát sinh ngoài kế hoạch. Những chiến
lợc dự trù là những kế hoạch hành động của tổ chức đã đợc tính toán, dự kiến trớc.
Việc hoạch định những chiến lợc này đợc tiến hành trong một khoảng thời gian
nhất định đã có tính toán. Song song với các chiến lợc dự trù, doanh nghiệp luôn
phải đơng đầu với các biến động liên tục của môi trờng ngoài và của chính bản
thân tổ chức, do đó đòi hỏi phải có những quyết định chiến lợc phát sinh trong điều
kiện hoàn cảnh mới mà không đợc dự tính trớc. Mục đích của các chiến lợc mới
phát sinh này là để hớng tổ chức theo những mục tiêu đã định trớc khi môi trờng
thay đổi.
2.4.Chiến lợc kinh doanh đòi hỏi phải có một tầm nhìn rộng và một sự
sáng tạo lớn:
Một nhân tố quan trọng ảnh hởng đến chất lợng của chiến lợc đợc hoạch
định là hiệu quả của sự kết hợp giữa phân tích lý tính với trực quan chủ quan. Nó
bao gồm cả về mặt không gian và thời gian, cả bề sâu lẫn bề rộng. Nhà chiến lợc
phải có một tầm nhìn tổng thể cũng nh dài hạn về tổ chức, nó nh một chất keo gắn
hoạt động của doanh nghiệp với thay đổi của môi trờng.
8
Chuyên để tốt nghiệp Sinh viên : Nguyễn Kiên Cờng
II.Nội dung, vai trò vị trí của chiến lợc kinh doanh
trong hoạt động kinh doanh.
1.Những yếu tố cấu thành của một chiến lợc kinh doanh.
Một chiến lợc kinh doanh đợc cấu thành từ những yếu tố sau:
+ Quy mô hay lĩnh vực hoạt động trong đó doanh nghiệp nỗ lực đạt đợc
những mục tiêu của nó.
+ Những kỹ năng và nguồn lực của doanh nghiệp sẽ sử dụng để đạt đợc mục
tiêu. Đây đợc coi là những khả năng đặc thù của doanh nghiệp.
+ Những lợi thế mà doanh nghiệp mông muốn có để chiến thắng đối thủ
cạnh tranh trong việc bài trí, sử dụng những khả năng đặc thù của nó nh: kỹ năng
nguồn lực
+ Kết quả thu đợc từ cách thức mà doanh nghiệp sử dụng khai thác những
khar năng đặc thù của nó. Chiếc chìa khoá cho sự thành công của doanh nghiệp
nằm ở giai đoạn này, quá trình lựa chọn một số yếu tố quan hệ nào đó để dựa vào
đó doanh nghiệp phân biệt mình với các doanh nghiệp khác.
2.Phân loại chiến lợc kinh doanh
Từ những đặc điểm của chiến lợc kinh doanh, chúng ta có thể nhận thấy đợc
tính tổng thể của nó trong hoạt động của một tố chức. Nó liên quan đến những vấn
đề lớn nhất then chốt nhấtvà quyết định nhất đến sự tồn tại và phát triển của doanh
nghiệp. Tuy nhiên không phải chỉ tồn tại một loại chiến lợc bao trùm tổng thể mọi
lĩnh vực, khía cạnh. Để có một cái nhìn sâu sắc hơn về chiến lợc kinh doanh,
chúng ta cần tiến hành phân loại để tìm ra những cấp độ khác nhau trong việc
hoạch định chiến lợc.
Theo cách phân loại thông thờng căn cứ vào nội dung của chiến lợc, chúng
ta có thể chia chiến lợc kinh doanh theo những lĩnh vực hoạt động kinh doanh của
9
Chuyên để tốt nghiệp Sinh viên : Nguyễn Kiên Cờng
doanh nghiệp. Một doanh nghiệp có thể chia thành 8 lĩnh vực: Sản xuất, Maketing,
Tài chính, Nhân sự, Tổ chức, Thông tin, Hành pháp chế và nghiên cứu phát triển.
Trong từng lĩnh vực đòi hỏi phải có chiến lợc bộ phận với những đặc thù
riêng các chiến lợc bộ phận đó nằm trong sự thống nhất với chiến lợc cấp cao hơn,
tạo nên sự thống nhất giữa các bộ phận lĩnh vực hoạt động của doanh nghiệp.
Với cách tiếp cận mới chúng ta có thể phân loại chiến lợc kinh doanh theo
cấp độ khác nhau.
2.1.Chiến lợc cấp Công ty
Đây là chiến lợc cấp cao nhất, tổng quát nhất của doanh nghiệp, ở cấp độ
này nhà chiến lợc hoạch định những mục tiêu lớn, mục tiêu tổng quát cho tất cả
những lĩnh vực hoạt động, nghành kinh doanh của doanh nghiệp nó định hớng cho
hoạt động của tổ chức.
2.2.Chiến lợc cấp lĩnh vực kinh doanh
Cấp độ này xuất hiện trong những doanh nghiệp có nhiều lĩnh vực kinh
doanh, mỗi chiến lợc thuộc cấp độ này đợc hoạch định cho từng lĩnh vực đó. Nội
dung của chiến lợc này trớc hết phải thống nhất với chiến lợc cấp Công ty, đến lợt
nó sẽ có vai trò định hớng cho hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh đó của doanh
nghiệp. Những mục tiêu trong cấp độ chiến lợc này có tíhn tổng quát thấp hơn so
với chiến lợc cấp Công ty nhng nó lại mang tính tổng quát nhất trong lĩnh vực kinh
doanh của doanh nghiệp.
2.3.Chiến lợc cấp tác nghiệp
Từ những mục tiêu lớn đợc hoạch định từ các chiến lợc cấp cao hơn ở trên,
các nhà chiến lợc cụ thể hoá thành những mục tiêu có phạm vi nhỏ hơn, liên quan
đến hoạt động tác nghiệp trong từng lĩnh vực , bộ phận riêng lẻ cụ thể. Nó kế thừa
những định hớng của chiến lợc cấp cao hơn, tính linh hoạt kém đi.
10
Chuyên để tốt nghiệp Sinh viên : Nguyễn Kiên Cờng
Thực chất việc phân loại chiến lợc kinh doanh thành các cấp độ nh trên là sự
kế thừa các cách phân loại cũ, tuy nhiên nó xem xét cụ thể rõ ràng hơn tính tổng
quát của một chiến lợc kinh doanh. Đây là cách phân loại mở, nó tuỳ thuộc vào
điều kiện cụ thể của từng doanh nghiệp cũng nh môi trờng kinh doanh. Mục đích
của quá trình phân loại còn nhằm để nâng cao hiệu quả của hoạt động quản trị
chiến lợc.
3.Vai trò của chiến lợc kinh doanh
Những khái niệm quản trị chiến lợc, chiến lợc kinh doanh mới đợc tiếp cận
và nghiên cứu từ cuối những năm 60 của thế kỷ XX , đây là một lĩnh vực nghiên
cứu còn nhiều khía cạnh cha đợc khai thác tìm hiểu kỹ. Nó là sự kế thừa sự phát
triển của các trờng phái quản trị nh quản trị khoa học, quản trị nguồn lực, tâm lý,
hành chính Việc chiến l ợc kinh doanh mới đợc chú trọng vào nửa cuối thế kỷ
XX là do hai nguyên nhân sau:
Thứ nhất: Trong giai đoạn trớc khi quy mô của hoạt động kinh doanh cha
phình to, các nhà quản trị còn đủ khả năng bằng trực giác, kinh nghiệm hoạt động
nhìn nhận đánh giáđịnh hớng hoạt động của tổ chức . Việc hình thành các chiến l-
ợc kinh doanh mang tính tự phát, nó cha đợc quan tâm đúng mức để trở thành đối
tợng nghiên cứu của bộ môn khoa học. Khi quy mô của hoạt động kinh doanh phát
triển lên, với sự tích luỹ về lợng đó đòi hỏi nhà quản trị phải có những cái nhìn dài
hơn, rộng hơn, khoa học hơn về hớng phát triển của tổ chức trong tơng lai.
Thứ hai: Xuất phát từ biến động của môi trờng cùng với thành quả của cuộc
cách mạng khoa học kỹ thuật, với sự xuất hiện của nhiều thành quả khoa học khác
trong xã hội loài ngời thì môi trờng kinh doanh của doanh nghiệp cũng biến đổi
không ngừng. Sự biến động nhanh chóng của môi trờng ngày càng khó kiểm soát
gây ra sự chệch hớng trong hoạt động kinh doanh . Khó khăn trên đòi hỏi doanh
nghiệp phải phân tích môi trờng ngoài định hớng hoạt động phù hợp với những yếu
tố ảnh hởng đó.
11
Chuyên để tốt nghiệp Sinh viên : Nguyễn Kiên Cờng
Chính từ những nguyên nhân này, đã thúc đẩy sự ra đời nghành khoa học
quản trị chiến lợc thì vai trò của chiến lợc kinh doanh mới đợc nhận rõ. Với sự biến
động không ngừng của môi trờng ngoài thì chiến lợc kinh doanh là nhân tố gắn kết
hoạt động của doanh nghiệp với nhân tố bên ngoài để đi đến thành công. Chiến lợc
kinh doanh có vai trò định hớng cho hoạt động của doanh nghiệp, nó tạo ra những
cái đích và vạch ra con đờng để đi tới đó. Nó là sự kết hợp giữa quá trình đánh giá
các nhân tố bên ngoài với yếu tố bên trong doanh nghiệp, quyết định những hành
động nhằm tận dụng cơ hội bên ngoài bằng những u điểm của tổ chức, hạn chế bớt
ảnh hởng từ những nguy cơ, thách thức , khắc phục những yếu điểm, hạn chế, tạo
ra lợi thế trong quá trình cạnh tranh. Mặt khác, chiến lợc kinh doanh là chất keo
gắn kết các nhân viên trong tổ chức, nó làm cơ sở cho hoạt động của các thành
viên tạo nên sự thống nhất trong hành động, một sức mạnh to lớn thúc đẩy doanh
nghiệp tới thành công. Một chiến lợc kinh doanh phải đạt đợc sự thống nhất ý kiến
trong toàn thể nhân viên, thúc đẩy nỗ lực hành động của từng cá nhân đảm bảo quá
trình thực thi chiến lợc. Ngoài ra chiến lợc kinh doanh định hớng cho tổng thể mọi
hoạt động của doanh nghiệp, từ những quyết định có tầm quan trọng đặc biệt nh
đầu t phát triển, mở rộng danh mục sản xuất đến các quyết định nhỏ nh tuyển mộ
nhân viên, trả lơng nhân công.
III. Quá trình hoạch định chiến lợc kinh doanh
Quá trình hoạch định chiến lợc đợc hiểu là sự thiết lập một chiến lợc cho
hoạt động của doanh nghiệp. Quá trình thiết lập chiến lợc thờng phải thực hiện qua
những bớc sau:
1. Xác định nhiệm vụ kinh doanh, mục tiêu chiến lợc hiện tại của
doanh nghiệp
Nhiệm vụ kinh doanh là cái đích, phơng án lớn nhất mà một tổ chức kinh
doanh theo đuổi. Các tổ chức kinh doanh khác nhau hoạt động trên những lĩnh vực
12
Chuyên để tốt nghiệp Sinh viên : Nguyễn Kiên Cờng
kinh doanh khác nhau, không gian khác nhau, thời điểm khác nhau đều có những
mục đích hoạt động khác nhau. Thực chất nhiệm vụ kinh doanh đợc hiểu là những
mong muốn cần đạt đợc những công việc lớn cần hoàn thành khi tổ chức hoạt
động.
Việc xác định chính xác cụ thể nhiệm vụ kinh doanh của doanh nghiệp là
một công việc cực kỳ quan trọng của nhà hoạch định chiến lợc. Nó là yếu tố đầu
tiên hình thành lên một chiến lợc để tổ chức theo đuổi với lý do thông qua nhiệm
vụ kinh doanh nhà chiến lợc sẽ định rõ đợc mục đích kinh doanh và chuyển những
mục đích đó vào bên trong các mục tiêu theo các cách thức mà chi phí, thời gian và
các tham số thực hiện có thể đợc đánh giá và quản lý. Nhiệm vụ kinh doanh luôn
gắn với sự tồn tại của một tổ chức kinh doanh dù nó đợc thể hiện ở dạng này hay
dạng khác, trong hoạt động quản trị hiện đại ngày nay thì nhiệm vụ kinh doanh th-
ờng đợc thể hiện thông qua bản báo cáo nhiệm vụ kinh doanh.
Một bản báo cáo kinh doanh phải trả lời đợc câu hỏi sau:
+ Xác định tổ chức đó là gì ?
+ Tổ chức đó mong muốn trở nên nh thế nào?
Bản báo cáo kinh doanh đã xác định một cách khá cụ thể nhiệm vụ kinh
doanh của doanh nghiệp. Đôi khi bản báo cáo kinh doanh còn đợc gọi với những
cái tên khác nhau nh bản triết lý kinh doanh, bản báo cáo về tầm nhìn, bản báo cáo
lòng tin Bản báo cáo kinh doanh cực kỳ cần thiết để thiết lập các mục tiêu và
soạn thảo các chiến lợc một cách có hiệu quả.
Để xác định nhiệm vụ kinh doanh, các nhà chiến lợc hiện nay thờng tìm
cách thiết lập bản báo cáo nhiệm vụ kinh doanh. Một phơng pháp hiện nay đang đ-
ợc sử dụng rộng rãi trong các doanh nghiệp, đặc biệt là ở các quốc gia phát triển.
Trớc tiên phải chọn một vài bài viết về các bản báo cáo nhiệm vụ và yêu cầu tất cả
các nhà quản lý phải đọc nó xem đó nh là thông tin nền, kế đó mỗi nhà quản trị
phải tự thiết lập bản báo cáo cho tổ chức . Sau đó, một uỷ ban các nhà quản lý cấp
13
Chuyên để tốt nghiệp Sinh viên : Nguyễn Kiên Cờng
cao thực hiện nhiệm vụn tổng kết các bản báo cáo đó lại, hợp nhất thành một văn
bản duy nhất và đợc đa xuống cho các quản trị viên cấp thấp hơn. Nếu bản kinh
doanh còn tiếp tục sửa đổi, bổ sung , loại bỏ bớt thì cần phải có các cuộc hợp xem
xét và thống nhất lại.
Phơng pháp này tạo ra sự thống nhất cao trong nội bộ tổ chức, tạo điều kiện
cho các nhà quản trị ở các cấp tạo nên một bản báo cáo thống nhất cho toàn doanh
nghiệp, cũng tạo ra động cơ làm việc cho tổ chức. Tiến trình phát triển một bản
báo cáo nhiệm vụ kinh doanh nh vậy sẽ đem đến một cơ hội lớn cho các nhà chiến
lợc để đạt đợc sự hỗ trợ cần thiết từ tất cả các thành viên Công ty . Ngoài ra một số
Công ty còn thuê các cố vấn, chuyên gia bên ngoài để phát triển bản báo cáo
nhiệm vụ cho tổ chức với cách nhìn khách quan hơn.
2.Đánh giá các yếu tố bên ngoài doanh nghiệp
Mục tiêu của việc đánh giá môi trờng bên ngoài là để ra danh sách tóm gọn
những cơ hội từ môi trờng mà doanh nghiệp nên nắm bắt, đồng thời là những nguy
cơ từ môi trờng đem lại, có thể gây ra những thách thức cho Công ty mà nó cần
phải tránh. Là một danh sách tóm gọn, nó chỉ tập trung vào việc chỉ ra những nhân
tố chính đòi hỏi có đợc những phản ứng cần thiết. Bằng việc hoạch định chính
sách, doanh nghiệp có thể ở t thế tấn công hay phòng thủ với từng nhân tố đó. Để
đánh giá tác động môi trờng bên ngoài là đầy đủ và toàn diện, chúng ta cần chỉ rõ
tất cả các thành phần chủ chốt, là chủ thể tạo ra những cơ hội và thách thức cho tổ
chức. Từ đó nắm hành vi và xu hớng vận động của những tác động mà chúng có
thể gây ra với tổ chức, là cơ sở cho việc thực hiện các bớc công việc tiếp theo.
Thực hiện công việc này là phù hợp với quy luật khách quan của việc phân tích
đánh giá các quy luật hiện tợng nói chung và hiện tợng kinh tế nói riêng.
Quá trình đánh giá các yếu tố môi trờng đợc tiến hành thông qua năm nhân
tố sau:
14
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét