dl_146_

Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
- Thời gian : Số liệu, tài liệu thu thập và thực trạng đợc xem xét trong
khoảng thời gian từ năm 2000 đến nay.
6. Phơng pháp nghiên cứu
Phơng pháp phân tích hệ thống
Phơng pháp này đợc sử dụng nhằm làm rõ cơ chế hoạt động bên trong của hệ
thống trong mối quan hệ tác động qua lại giữa các yếu tố (khách du lịch golf, tài
nguyên du lịch golf, cơ sở vật chất kỹ thuật du lịch golf ), cũng nh hoạt động bên
ngoài và tác động qua lại của nó tới môi trờng xung quanh (nền kinh tế-xã hội, môi
trờng tự nhiên, văn hoá, xã hội, những tiến bộ khoa học kỹ thuật )
Phơng pháp nghiên cứu thực địa
Phơng pháp này giúp luận văn thu thập đợc những số liệu thực tế đáng tin cậy
về lợng khách, cơ cấu khách, về những nhu cầu, sở thích và những dịch vụ mà khách
quan tâm cũng nh có đợc các thông tin khách quan, chính xác về cung golfing tại
hai sân golf Đồng Mô và Chí Linh.
Phơng pháp thu thập và xử lý t liệu
Luận văn đã tiến hành thu thập thông tin, t liệu từ nhiều lĩnh vực, nhiều nguồn
khác nhau có liên quan hoặc tác động tới golfing, sau đó xử lý để có đợc lợng thông
tin nhanh, phong phú, đa dạng và bao quát đầy đủ về mọi mặt tự nhiên, kinh tế, xã hội
liên quan đến lĩnh vực nghiên cứu và lấy đó làm cơ sở để đa ra những đánh giá và kết
luận cần thiết.
Phơng pháp điều tra xã hội học
Do nguồn khách du lịch golf gồm nhiều đối tợng có đặc điểm khác nhau về nơi
c trú, nghề nghiệp, lứa tuổi do đó sở thích du lịch của họ cũng khác nhau. Để nắm
5
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
bắt đợc những nhu cầu sở thích đó, hoạt động phỏng vấn trực tiếp qua phiếu điều tra
đợc thực hiện. Trong quá trình thực hiện luận văn, tác giả đã tiến hành gửi 160 phiếu
điều tra tới những khách du lịch golf tại hai sân golf Đồng Mô và Chí Linh thông qua
văn phòng của hai sân này. Kết quả thu về đợc 152 phiếu hợp lệ để tiến hành xử lý.
Phơng pháp lấy ý kiến chuyên gia
Phơng pháp này giúp luận văn có đợc các thông tin một cách chính xác, mang
tính hệ thống cũng nh các nhận định về quy luật phát triển của golfing từ những
chuyên gia có kinh nghiệm trong lĩnh vực này. Tác giả đã tiến hành phỏng vấn các
cán bộ, nhân viên của Văn phòng Câu lạc bộ golf Hà Nội, Văn phòng Tạp chí golf
Việt Nam, Văn phòng các sân golf Đồng Mô và Chí Linh. Kết quả của việc lấy ý kiến
chuyên gia này sẽ giúp luận văn đa ra các định hớng phát triển của golfing.
7. Đóng góp của luận văn
Hệ thống hoá các vấn đề cơ bản liên quan đến golfing và các điều kiện tự
nhiên, kinh tế, xã hội có ảnh hởng tới hoạt động này. Từ đó, luận văn đã tổng hợp đợc
những kiến thức khái quát về golfing, đồng thời phân tích vai trò của các điều kiện và
nhân tố có ảnh hởng đến sự phát triển của hoạt động này ở Việt Nam.
Trên cơ sở so sánh, đánh giá golfing của một số quốc gia trong khu vực với
hoạt động này ở Việt Nam, đề tài đã đa ra đợc bức tranh toàn cảnh về thực trạng
golfing ở Việt Nam và tiềm năng phát triển hoạt động này gắn với du lịch dựa trên
việc hệ thống hoá đợc nguồn tài nguyên và cơ sở vật chất, kỹ thuật phục vụ cho
golfing ở Việt Nam.
Nghiên cứu, đánh giá các nhân tố phát sinh nhu cầu về golfing của khách du
lịch, khả năng, điều kiện cung ứng sản phẩm của hai sân golf Đồng Mô và Chí Linh,
khả năng kết hợp giữa golfing với các sản phẩm du lịch khác, cơ cấu nguồn khách và
nhu cầu, sở thích của khách từ đó đa ra những định hớng, giải pháp tổ chức, khai thác
6
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
hoạt động này một cách hiệu quả ở hai sân golf này cũng nh đề xuất một số định h-
ớng và giải pháp nhằm phát triển golfing trên quy mô quốc gia.
8. Bố cục của luận văn
Ngoài các phần mở đầu, mục lục, kết luận, phụ lục và tài liệu tham khảo, phần
nội dung nghiên cứu của luận văn đợc kết cấu thành ba chơng:
Chơng 1: Golfing và vai trò của nó trong du lịch
Chơng 2: Golfing trong việc thu hút khách du lịch ở sân golf Đồng Mô và
sân golf Chí Linh
Chơng 3: Một số giải pháp phát triển golfing để thu hút khách du lịch
9. Lời cám ơn
Trong quá trình thực hiện luận văn thạc sỹ khoa học du lịch với đề tài:
Golfing với việc thu hút khách du lịch tại hai sân golf Đồng Mô và Chí Linh ,
tác giả đã nhận đợc rất nhiều sự hỗ trợ, t vấn của nhiều cá nhân và tổ chức. Tác giả tr-
ớc hết xin gửi lời cám ơn trân trọng tới Thầy giáo hớng dẫn; cùng với các Thầy giáo,
Cô giáo của khoa Du lịch học Trờng Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn đã có
những chỉ bảo, định hớng nghiên cứu đúng đắn cho đề tài luận văn. Tác giả cũng xin
gửi lời cám ơn chân thành tới các anh, chị là cán bộ nhân viên của Văn phòng Tạp chí
golf Việt Nam và Văn phòng hai sân golf Đồng Mô và Chí Linh đã tạo điều kiện cung
cấp các thông tin, t liệu có giá trị về golfing tại hai sân golf này cũng nh các thông tin
khác về golfing giúp cho tác giả có thể hoàn thành đợc luận văn của mình.
Đồng thời, tác giả cũng xin gửi lời cám ơn đến các đồng nghiệp đã có những t
vấn, giúp đỡ quý giá đối với luận văn. Tác giả cũng bày tỏ sự biết ơn đến gia đình và
bạn bè đã giúp đỡ động viên và tạo mọi điều kiện thuận lợi để tác giả hoàn thành đề
tài nghiên cứu khoa học của mình.
7
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Với tinh thần hết sức cầu thị và mong muốn đợc tiếp tục nghiên cứu khoa học
sâu hơn nữa, tác giả thực sự mong đợi những ý kiến đóng góp từ các Thầy, Cô giáo,
các chuyên gia, bạn bè và những ngời quan tâm cho luận văn để tác giả có thể có
những công trình nghiên cứu khoa học hoàn chỉnh hơn trong các lần tiếp theo.
Một lần nữa tác giả xin chân thành cám ơn!
Chơng 1
Golfing và vai trò của nó trong du lịch
1.1. Những vấn đề cơ bản về golfing
1.1.1. Lịch sử hình thành golfing
Mặc dù golfing hiện nay đợc nhiều ngời trên thế giới tham gia, đặc biệt ở
những quốc gia có nền kinh tế phát triển nhng môn thể thao này có nguồn gốc từ đâu
8
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
vẫn còn là điều bí ẩn. Cha ai có thể đa ra bằng chứng xác đáng về nguồn gốc của golf
cũng nh ai là ngời vung lên cú phát bóng (swing) đầu tiên.
Theo nh định nghĩa trong cuốn từ điển tiếng Anh Oxford thì Golf là một môn
chơi đã xuất hiện từ khá lâu, trong đó một quả bóng cứng nhỏ đợc đánh đi bằng
nhiều cây gậy vào một loạt những lỗ hình trụ nhỏ dới đất đợc đặt cách nhau
thông thờng khoảng 100 yard (1 yard tơng đơng 0,9 m) hoặc nhiều hơn với số cú
đánh ít nhất có thể [54].
Golf có một lịch sử phát triển lâu đời và có nhiều nớc trên thế giới nhận là quê
hơng của thú chơi này. Một số ngời tin rằng golf khởi nguồn từ nớc Anh dựa trên
những mảng tranh kính cửa sổ nhà thờ mô tả nhiều ngời đang vung gậy. Một số khác
lại phát hiện những minh họa cho thấy các phụ nữ Nhật Bản đang chơi một trò chơi
trong nhà với gậy giống nh gậy golf ngày nay. Italia và Pháp cũng là những nớc cho
rằng xuất sứ của golf từ nớc họ. Nhng đa số bằng chứng lại liên quan đến Hà Lan và
Scotland. Nhà nghiên cứu lịch sử ngời Hà Lan Van Hengel chứng minh rằng golf có
xuất sứ ở nớc này với tên gọi khởi thuỷ là Kolf [56]. Môn chơi từng diễn ra trên sân 4
lỗ, cách nhau khoảng 1000m. Bằng chứng là có một bức tranh cổ Hà Lan mô tả trò
chơi này trên băng tại thành phố và cả vùng nông thôn.
Giải thích tại sao golf lại phổ biến ở Scotland, Van Hengel [56] cho rằng chính
những thuỷ thủ Hà Lan trên những chiếc tàu buôn đã mang theo những cây gậy golf
tới Leith vào khoảng thế kỷ thứ XIV và phổ biến trò chơi này ở Scotland. Giả thiết
này đợc nhiều ngời ủng hộ vì có bằng chứng cho thấy những quả bóng golf đầu tiên
làm bằng da và nhồi lông đã đợc xuất từ Hà Lan sang Scotland vào thế kỷ XVI.
Tuy nhiên, tranh luận vẫn không phân thắng bại vì 3 thế kỷ sau khi ngời Anh
đánh bóng vào lỗ, ngời Hà Lan vẫn còn đánh bóng vào các mục tiêu nổi. Nhiều ngời
thiên về giả thiết cho rằng golf bắt nguồn từ Scotland trên dải đất gần bờ Nam Firth of
Forth từ Leith đến Dunbar, nhng các bằng chứng cho giả thiết này không rõ ràng.
Năm 1452, có tài liệu cho thấy một quả bóng golf đợc bán ở Scotland với giá 10
9
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
shiling [28]. Bằng chứng là sắc lệnh ngày 6/3/1457 dới triều vua James II và nhắc lại
năm 1491 cấm các công dân Scotland chơi bóng đá và chơi golf với lý do ảnh hởng
đến việc luyện tập quân sự chống lại sự xâm lăng của Anh. Điều này chứng tỏ golf đã
là môn thể thao đợc nhiều ngời tham gia rộng rãi ở Scotland. Mời năm sau, lệnh cấm
bị bãi bỏ, vua David I đã ra sắc lệnh thiết lập một mẫu sử dụng đất cho phép phát
triển môn golf lần đầu tiên tại St. Andrews. Năm 1552 Tổng giám mục Hamilton đã
xác nhận quyền của tất cả mọi ngời đợc sử dụng những vùng đất ven biển để chơi
golf. Từ đó, golf đợc truyền sang Anh và Pháp, đặc biệt phổ biến trong các đám cới và
tiệc của các gia đình hoàng gia.
Một giả thuyết khác do Water Simpson đa ra năm 1886 [28]. Ông cho rằng một
ngời chăn cừu khi trông coi đàn gia súc gặm cỏ đã tình cờ lấy gậy hất các hòn sỏi lên
phía trớc để giải trí. Một viên sỏi rơi vào hang thỏ, thích thú anh ta lại tiếp tục chơi và
nhiều ngời chăn cừu khác đã bắt chớc. Dù đúng hay không, câu chuyện này cũng có
vài khía cạnh đáng tin cậy. Bởi ai cũng có một thích thú tự nhiên khi dùng gậy vụt
một quả bóng hay một hòn đá. Cái gậy của ngời chăn cừu đã biến thành gậy golf và
quả bóng bằng lông đã đợc thay thế cho hòn sỏi và quả bóng bằng gỗ. Có lẽ golf đã
phát triển từ đó.
Giữa thế kỷ XV đến hết thế kỷ XVI, golf đã nhanh chóng phát triển ra khắp
Scotland, trở thành môn thể thao quốc gia gần nh cùng thời với bóng đá. Ngời ta cho
rằng chính ngời Scotland đã hoàn thiện môn chơi này trớc khi phần còn lại của thế
giới biết đến nó và vì thế vài thế kỷ sau, môn chơi này đã có nhiều thay đổi, đặc biệt
về số lợng ngời chơi, luật chơi và độ dài của sân. Năm 1850, golf đợc phục hồi và trở
thành môn thể thao giải trí số một tại Scotland, từ đó nó đợc phổ biến rộng rãi ở Anh
và Châu Âu cũng nh sang nhiều nớc khác trên thế giới [28].
Hiện nay có rất nhiều các giải thi đấu golf khác nhau đợc tổ chức ở nhiều quốc
gia trên thế giới. Các giải thi đấu này đợc chia thành hai hệ thống là hệ thống các giải
thi đấu chuyên nghiệp mà trong đó tiêu biểu nhất là bốn giải đấu danh giá: The Open
(Anh), The US Open (Hoa Kỳ), The Masters (Hoa Kỳ), The USPGA (Hoa Kỳ) và hệ
10
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
thống các giải thi đấu không chuyên có thể đợc tổ chức bởi một câu lạc bộ golf nào
đó nhằm mục đích giao lu, giải trí, kết hợp kinh doanh hay do một doanh nghiệp tổ
chức nhằm quảng cáo cho sản phẩm của doanh nghiệp đó. Sự khác biệt của giải đấu
golf chuyên nghiệp và không chuyên nghiệp là phần thởng của giải đấu golf không
chuyên nghiệp không đợc phép vợt quá 500 bảng Anh [25].
Hiện nay khu vực có số lợng ngời chơi golf nhiều nhất là Bắc Mỹ chiếm 58%
tổng số ngời chơi golf trên thế giới, thứ hai là châu á chiếm 24%, châu Âu đứng thứ
ba với 12% trong đó một nửa là từ Anh và Ai Len, tiếp theo lần lợt là các khu vực
châu Đại Dơng, Nam Mỹ và Nam Phi với các tỷ lệ tơng ứng là 3%, 2% và 1% [68].
Khu vực Bắc Mỹ cũng là nơi có số lợng sân golf nhiều nhất thế giới chiếm 59%
tổng số sân golf thế giới. Mặc dù có số lợng ngời chơi golf thứ ba thế giới nhng châu
Âu lại có số lợng sân golf nhiều thứ hai trên thế giới chiếm 19%. Số lợng sân golf ở
châu á chiếm 12%, còn lại 10% số sân golf thế giới phân bố ở các châu và khu vực
còn lại [60].
1.1.2. Đặc điểm của golfing
1.1.2.1. Golfing một hoạt động thể thao mang tính sinh thái
Khác với đa số các môn thể thao khác, golfing diễn ra trong một không gian
rộng ngoài trời có sự tiếp xúc lớn với các yếu tố thiên nhiên nh đồi núi, rừng cây
xanh, cỏ, hồ nớc, không khí thoáng đãng trong lành, ánh sáng nhiều và đặc biệt là sự
tĩnh lặng không bị ảnh hởng bởi tiếng ồn của các khu đô thị. Một sân golf tiêu chuẩn
gồm 18 lỗ đợc xây dựng trên một diện tích rộng với địa hình đa dạng và đẹp có diện
tích tối thiểu là 100 hecta thờng gần những nơi có cảnh quan đẹp nh các bãi biển, ven
sông hay các vùng đồi núi.
Mặt khác, đất làm sân golf là đất khô cằn không trồng trọt đợc, thờng là đất
đồi, đất trung du, đất bạc màu bởi cỏ của sân golf là loại cỏ đặc biệt nó chỉ mọc đợc
khi dới nó là một lớp cát dày 30cm [44]. Nhng khi các vùng đất bạc màu đợc cải tạo
11
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
làm sân golf thì lại trở thành một địa điểm hấp dẫn, đẹp về cảnh quan, trong lành về
môi trờng.
Chiều dài một sân golf tiêu chuẩn 18 lỗ lên đến 6 km, sau mỗi cú đánh ngời
chơi phải đi bộ hàng trăm mét giữa một môi trờng trong lành, thoáng đãng, phong
cảnh hữu tình. Điều này giúp làm th giãn tinh thần cũng nh tăng cờng sức khỏe thể
chất cho ngời chơi. Chính vì đặc điểm này mà golf đợc coi là sự kết của các yếu tố
Green (màu xanh của cây), Oxygen (không khí trong lành), Landscape (phong cảnh
đẹp), Friendship (tình hữu nghị) [19].
1.1.2.2. Golfing một ph ơng tiện của ngoại giao, hội nhập quốc tế và kinh doanh
Trong quá trình hội nhập và giao lu quốc tế, golf là một môn thể thao lý tởng
đóng vai trò cầu nối hiệu quả cho sự hợp tác giữa các quốc gia. Đặc biệt trong hoạt
động ngoại giao ở một số khu vực nh ASEAN, Bắc Mỹ golfing đ ợc coi là một ph-
ơng tiện giải quyết công việc, nó là một phần không thể thiếu trong chơng trình các
cuộc họp từ hội nghị chuyên viên cao cấp đến hội nghị Bộ trởng, hội nghị cấp cao đều
có buổi chơi golf. Golfing thực sự đợc coi là một yêu cầu của công tác ngoại giao
[49].
Golf không đơn giản chỉ là một thú chơi thuần tuý, nó còn đợc coi là một công
cụ xúc tiến kinh doanh rất hiệu quả. Giới doanh nhân coi sân chơi này là cơ hội tốt để
giao lu và tìm kiếm đối tác làm ăn. Nếu yếu tố quan hệ vẫn đợc coi là quan trọng
hàng đầu trong kinh doanh thì golfing chính là một công cụ đặc biệt cho việc phát
triển yếu tố đặc biệt đó vì vậy khi đạt đợc mục tiêu kinh doanh với đối tác trên sân
golf ngời ta nói rằng đã dành thắng lợi ở lỗ golf thứ 19 [48].
Không giống với các môn thể thao khác nh: bóng đá, tennis mục tiêu luôn
đánh bại đối thủ, nhng với golfing không có đối thủ mà là chiến thắng chính mình.
Mục tiêu là chinh phục một quả bóng và lỗ golf hoặc chính sân golf. Do đặc điểm này
mà những ngời chơi golf gần gũi nhau hơn vì tất cả cùng hớng vào một mục tiêu
chung. Không khí trong lành và thoải mái trên sân golf làm tâm hồn ai cũng phấn
12
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
chấn, vui vẻ vì thế mọi việc đều trở nên dễ giải quyết và các hợp đồng có giá trị lớn
nhỏ khác nhau đã đợc ký kết tại đây.
Hơn nữa, không môn thể thao nào lại có cơ hội đợc dành 4 đến 5 tiếng đồng hồ
vừa chơi vừa trao đổi với đối tác trong bầu không khí cởi mở, thân mật và không gian
thơ mộng nh trên sân golf.
Thông qua cách chơi golf còn có thể đoán biết đợc tính cách và độ tin cậy của
đối tác trong kinh doanh một cách tinh tế.
Theo một công trình nghiên cứu, 50% các giao dịch kinh doanh là trên sân
golf, 99% trong tổng số 500 chủ tịch tập đoàn giàu có nhất tại Hoa Kỳ coi golfing là
một công cụ kinh doanh có hiệu quả [48]. ở đâu có thơng mại phát triển ở đó có
golfing, có lẽ vì thế mà golfing phát triển rất mạnh tại các cờng quốc thơng mại.

1.1.2.3. Golfing một hoạt động thể thao có chi phí cao
Đặc thù của golfing là yêu cầu rất cao về điều kiện vật chất nh xây dựng sân
golf rất cầu kỳ, các cơ sở hạ tầng phục vụ gồm có khu nhà nghỉ ngơi, giải trí, ăn
uống, khu hớng dẫn chơi và cho thuê dụng cụ đều có chất l ợng rất cao, đúng tiêu
chuẩn cho nên vốn đầu t cho mỗi sân lên đến hàng chục triệu USD [20]. Mặt khác để
duy tu bảo dỡng cho một sân golf tiêu chuẩn nh vậy thì số tiền bỏ ra cũng không nhỏ.
Câu lạc bộ chơi golf ra đời là tập hợp những ngời đợc coi là đã khá thành đạt.
Với những ngời mới tập chơi golf, thời gian tập cũng tối thiểu là 3 tháng và phải trả
150 USD tiền phí cho 13 bài học. Mặt khác còn phải trả 400 USD cho tiền thuê sân
bãi để tập, 10 USD để thuê 3 cây gậy, đến những bài học cao hơn phải trả tiền cho
việc thuê 6 cây gậy và tiền cứ tăng lên cho tới khi thành thạo. Ng ời chơi còn phải
tốn thêm khoảng 30 USD tiền ăn, nớc uống, tiền thởng cho ngời đi theo phục vụ nhặt
bóng (caddie). Nh vậy, tính tổng chi phí chỉ cho việc tập đánh golf cũng đã lên tới
hàng ngàn USD [16].
13
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Để trở thành hội viên của một câu lạc bộ golf cần phải có thẻ hội viên
(Membership Card). ở Nhật Bản để có đợc thẻ hội viên ngời chơi phải chịu chi phí
lên đến vài trăm ngàn USD thậm chí lên đến hàng triệu USD, còn ở Việt Nam để có
đợc thẻ này ở các sân golf cũng phải trả từ 20.000 USD trở lên, cha kể một khoản lệ
phí dành cho việc bảo trì sân khoảng 300 800 USD/năm. Ngời không có thẻ hội
viên, mỗi lần chơi phải trả khoảng hơn 100 USD/ngời chơi cho vòng chơi 18 lỗ kéo
dài khoảng 4-5 tiếng đồng hồ. Hơn nữa để chơi golf, ngời chơi còn phải có các dụng
cụ chơi bao gồm một bộ gậy 14 chiếc, bóng, găng tay, cọc đặt bóng (tee), giầy, túi
đựng gậy golf. Một bộ dụng cụ chơi golf nh vậy có giá trung bình hơn 2.000 USD
[08].
Do chi phí cao nh vậy nên golfing đợc coi là môn chơi của tầng lớp thợng lu,
những ngời thành đạt trong kinh doanh. Việc sở hữu một tấm thẻ hội viên câu lạc bộ
golf có giá trị chuyển nhợng hàng chục ngàn đô la Mỹ là biểu hiện của đẳng cấp xã
hội mới, là điều kiện để mỗi ngời tạo thêm cho mình cơ hội gặp gỡ, giao lu và cùng
thăng tiến trong xã hội.
1.1.2.4. Golfing môn thể thao mang phong cách tinh tế
Ngay từ thời xa xa trong lịch sử, golf đã đợc coi là một môn thể thao mang tính
quý tộc, thờng đợc chơi phổ biến trong đám cới, tiệc của các gia đình hoàng gia.
Đặc tính của golfing chính là sự th thái, thanh lịch và tao nhã. Trong golfing sự thắng
thua giữa những ngời chơi không phải là điều quan trọng nhất mà phong cách nhân
văn, cao thợng, quý phái, bản lĩnh cũng nh sự tôn trọng và quan tâm tới mọi ngời
chung quanh của ngời chơi mới là yếu tố cốt lõi của môn chơi này. Golf là môn thể
thao không có sự đối kháng, môn chơi mà mọi ngời đều chiến thắng, chiến thắng
chính mình. Luật chơi đợc tuyệt đối tôn trọng, sự trung thực luôn là niềm vinh dự và
sự hài lòng của mọi ngời khi đến với môn chơi. Ngời chơi tự giám sát chính mình,
không có trọng tài đi cùng và tự giác thông báo kết quả chơi cho Ban tổ chức.
14

Xem chi tiết: dl_146_