Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn ODA Nhật Bản tại Việt Nam.
đạt được các mục tiêu của dự án?
. Có đạt được mục tiêu khi chương trình/dự án kết thúc không?
. Có kết quả đầu ra nào cần được củng cố để đạt được mục tiêu của dự án
không?
. Liệu có thể giảm sản phẩm đầu ra mà không làm ảnh hưởng đến việc đạt
kết quả của dự án không?
Hiệu
suất
. Có thể giảm số lượng yếu tố đầu vào đến mức nào nhưng vẫn đảm bảo
đạt được mục tiêu đề ra?
. Các yếu tố đầu vào có được sử dụng một cách phù hợp/đúng đắn để đạt
được các mục tiêu đề ra hay không?
. Các mục tiêu của dự án có đạt được một cách đầy đủ hay không? Những
nhân tố thúc đẩy và cản trở việc đạt được mục tiêu của dự án?
Tác động . Có tác động tiêu cực nào không – nếu có, liệu có thể làm giảm thiểu
những tác động này?
. Có tác động tích cực nào không – nếu có, liệu có thể tối đa hóa những tác
động này?
. Dự án đã có những đóng góp gì đến việc đạt được mục tiêu dài hạn của
quốc gia?
. Chương trình/dự án có tác động thế nào đến việc phát triển chính sách
trong lĩnh vực dự án thực hiện? Những tác động này có tích cực hay
không?
. Dự án có tác động gì đến kinh tế/xã hội như: tạo công an, việc làm, giảm
nghèo, nâng cao vị thế người phụ nữ, tăng cường sự tham gia của người
dân, nâng cao năng lực đối tác Những tác động này có tích cực không?
. Những tác động của dự án đối với môi trường tự nhiên nơi dự án thực
hiện? Nếu là những tác động tiêu cực thì có được lường trước ngay trong
giai đoạn đầu thực hiện dự án hay không?
. Những tác động của dự án đối với việc nâng cao và cải tiến công nghệ
Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn ODA Nhật Bản tại Việt Nam.
trong khu vực dự án triển khai?
Bền
vững
. Liệu các tổ chức của Việt Nam tham gia vào các chương trình/dự án ODA
này có tiếp tục các họat động một cách độc lập sau khi dự án kết thúc hay
không?
. Liệu những cộng đồng tham gia vào dự án có tiếp tục các họat động một
cách độc lập khi dự án kết thúc hay không?
. Có thể thay đổi những họat động nào để tăng cường tính bền vững của
dự án?
. Kết quả thực hiện dự án có được hoạt động và duy trì một cách thích hợp
khi dự án kết thúc không?
. Các điều kiện để duy trì hoạt động của dự án có phù hợp không như cơ
cấu tổ chức, nhân lực, kỹ năng, trang thiết bị ?
. Nguồn lực tài chính trong tương lai để duy trì các hoạt động của dự án có
đầy đủ không? Bên cạnh các nguồn lực tài chính của các tổ chức, có sự
hỗ trợ từ phía Chính phủ hay không?
b. Theo thời điểm đánh giá
Công tác đánh giá được tiến hành định kỳ và đột xuất (khi cần thiết). Công tác
đánh giá định kỳ được tiến hành theo 04 giai đoạn chủ yếu sau:
Bảng 1.2: Mối quan hệ về thời điểm đánh giá dự án
Theo thời kỳ Các câu hỏi chính
Đánh giá đầu kỳ . Dự án được thiết kế có phù hợp với tình hình thực tế khi
triển khai dự án hay không?
. Công tác chuẩn bị, xây dựng dự án đã được thực hiện tốt
hay chưa như vấn đề chuẩn bị vốn, vấn đề giải phóng mặt
bằng ?
Đánh giá giữa kỳ . Tiến độ thực hiện dự án có thể hoàn thành theo mục tiêu đề
ra hay không?
Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn ODA Nhật Bản tại Việt Nam.
. Nguyên nhân nào làm cho dự án không theo đúng tiến độ?
Các giải pháp gì cần thực hiện để đảm bảo tiến độ thực hiện
của dự án?
. Có cần điều chỉnh gì trong văn kiện/thỏa thuận của dự án để
đảm bảo dự án đạt được tiến độ đề ra hay đảm bảo phù hợp
với tình hình thực tế?
Đánh giá cuối kỳ . Dự án có đạt được mục tiêu như đề ra trong văn kiện hay
không?
. Việc thực hiện dự án đã rút ra được những bài học kinh
nghiệm gì để làm cơ sở cho việc đưa ra những đề xuất, lưu
ý khi thực hiện những chương trình/dự án tiếp theo?
Đánh giá tác
động
. Dự án có tính bền vững hay không? Có tác động gì đến môi
trường kinh tế - xã hội của khu vực thực hiện dự án hay
không?
. Những kết quả của dự án có mang lại lợi ích cho người
hưởng lợi, có giải quyết được các vấn đề kinh tế - xã hội
như đặt ra ban đầu hay không?
c. Mối quan hệ giữa kiểu đánh giá và các tiêu chí.
Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn ODA Nhật Bản tại Việt Nam.
1.1.3. Thông tin để đánh giá
Để có thể đánh giá hiệu quả của dự án ODA điều quan trọng là phải tổ chức và thu
thập được các nguồn thông tin về dự án.
+ Nguồn thông tin thứ nhất: Rất nhiều thông tin quan trọng phục vụ cho việc đánh
giá dự án được thể hiện trong báo cáo định kỳ về việc thực hiện dự án, báo cáo hoàn thành
dự án, Hệ thống thông tin quản lý (MIS) do Ban quản lý dự án chuẩn bị sau khi dự án kết
thúc. Đó là các thông tin về tiến độ thực hiện dự án, chi phí thực tế so với nghiên cứu khả
thi, các chỉ số về kết quả dự án, các yếu tố phát sinh ngoài dự kiến
+ Nguồn thông tin thứ hai: Thu thập thông tin qua khảo sát và nghiên cứu dưới
dạng câu hỏi và trả lời được gửi đến từ cơ quan, cá nhân liên quan đến dự án, đặc biệt là
những người hưởng lợi từ dự án. Bằng cách này cán bộ đánh giá dự án có thể thu thập được
các thông tin liên quan đến các chỉ số tác động, chỉ số ảnh hưởng của dự án. Tuy nhiên, ở
đây cần nói thêm rằng, đa số các dự án sau khi hoàn thành chưa thể đo ngay được hiệu quả.
Vì vậy, theo kinh nghiệm của các nước việc đánh giá hiệu quả sau dự án thường được tiến
hành 03 đến 05 năm sau khi dự án hoàn thành.
+ Nguồn thông tin khác:Để có thể kiểm chứng tính xác thực của các thông tin, cơ
quan đánh giá có thể cử đoàn đánh giá xuống hiện trường dự án để xem xét tại chỗ kết quả
và ảnh hưởng của dự án.
1.2. Hoạt động hỗ trợ phát triển của Nhật Bản
1.2.1. Các cơ quan quản lý và tổ chức thực hiện cung cấp ODA tại Nhật Bản
Trong công tác tổ chức thực hiện cung cấp ODA hiện nay của Nhật Bản, việc xây
dựng chính sách hợp tác phát triển được giao cho 4 bộ: Bộ Ngoại giao, Bộ Tài chính, Bộ
Ngoại thương và Công nghiệp, và Bộ Kế hoạch kinh tế. Bốn bộ này tiếp nhận khoảng 95%
tổng ngân sách ODA và 5% còn lại được giao cho 14 bộ và cơ quan khác tuỳ theo các lĩnh
vực của từng dự án, mà các Bộ này hoạt động mang tính chất cố vấn trong việc xây dựng
chính sách ODA.
Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn ODA Nhật Bản tại Việt Nam.
Bộ Tài chính chịu trách nhiệm quản lý vốn vay song phương. Việc thực hiện chương
trình vay vốn song phương được giao cho JBIC - được hình thành trên cơ sở sát nhập giữa
OECF và JEXIM từ 1/10/1999 và có các chức năng thay thế cho OECF và JEXIM. Hiện
nay, JBIC là cơ quan chính điều hành vốn vay, chiếm gần một nửa tổng ODA Nhật Bản.
JBIC sẽ hoạt động trong các lĩnh vực:
- Tài trợ cho xuất nhập khẩu, kinh doanh ở nước ngoài của các công ty Nhật Bản.
- Tham gia các hoạt động tài trợ ngoài ODA do JEXIM đang tiến hành.
- Tài trợ cho các hoạt động hợp tác kinh tế ở nước ngoài với mục đích phát triển
kinh tế xã hội ở các nước và khu vực đang phát triển.
Đối với viện trợ không hoàn lại, Bộ Ngoại giao có trách nhiệm soạn thảo chính sách
về viện trợ không hoàn lại trên cơ sở tham khảo ý kiến tư vấn của Văn phòng ngân sách Bộ
Tài chính và JICA, trực thuộc Bộ Ngoại giao là cơ quan đứng ra tổ chức việc thực hiện
viện trợ không hoàn lại.
Bộ Ngoại thương và Công nghiệp, và Bộ Kế hoạch kinh tế chịu trách nhiệm phối
hợp giữa ODA với FDI của Nhật Bản, phát triển hợp tác kinh tế giữa Nhật Bản với các
nước.
Ngoài ra, một cơ quan hợp tác phát triển quan trọng khác của Nhật Bản là
Keidanren, một tổ chức tư nhân phi lợi nhuận. Với số vốn do khoảng 100 công ty tư nhân
lớn nhất Nhật Bản và JBIC đóng góp, Keidanren, thông qua JAIDO, cung cấp vốn trực tiếp
cho các dự án ở các nước đang phát triển.
a. ODA song phương
ODA song phương bao gồm các hoạt động hỗ trợ trực tiếp từ Chính phủ Nhật Bản
cho Chính phủ nước tiếp nhận. ODA song phương được chia làm 2 loại: ODA không hoàn
lại và tín dụng ODA.
• ODA không hoàn lại: Hầu hết các hoạt động ODA không hoàn lại được Chính phủ
Nhật Bản thực hiện thông qua JICA, gồm viện trợ chung và hợp tác kỹ thuật.
Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn ODA Nhật Bản tại Việt Nam.
- Viện trợ chung là khoản hỗ trợ tài chính không yêu cầu hoàn trả của Nhật Bản cho
các nước đang phát triển nhằm thực hiện các dự án phát triển kinh tế xã hội. Viện trợ không
hoàn lại chung là yếu tố quan trọng của ODA Nhật Bản, là dạng hỗ trợ có chất lượng cao
nhất. Chất lượng của viện trợ thay đổi tỉ lệ thuận với khối lượng viện trợ. Hình thức này
bao gồm hoạt động cấp hỗ trợ tài chính cho các dự án chung, phát triển ngư nghiệp, các
hoạt động văn hóa, hỗ trợ lương thực và tăng khả năng sản xuất lương thực, cứu trợ khẩn
cấp và giảm nhẹ thiên tai
- Hợp tác kỹ thuật của Chính phủ Nhật Bản gồm các hình thức sau:
+ Chương trình đào tạo kỹ thuật: Đóng góp cho phát triển nguồn nhân lực, đào tạo
nâng cao trình độ cán bộ nước tiếp nhận tại Nhật Bản hoặc nước thứ ba. Ngoài ra, còn có
chương trình mời thanh niên ASEAN và các nước đến Nhật Bản tham gia giao lưu văn hóa
với thanh niên Nhật Bản.
+ Cử chuyên gia Nhật Bản hoặc chuyên gia của nước thứ 3 sang công tác tại nước
tiếp nhận với mục tiêu chuyển giao công nghệ và kiến thức của chuyên gia tới các cán bộ
của nước tiếp nhận, qua đó, giúp cho công nghệ Nhật Bản có chỗ đứng trong các nước
đang phát triển.
+ Cung cấp trang thiết bị, chú ý đến mối quan hệ giữa “phần cứng” và “phần mềm”
nhằm tạo thuận lợi cho việc chuyển giao và phổ biến công nghệ, đào tạo cán bộ.
+ Cử các tình nguyện viên Nhật Bản (thuộc JOVC) từ 20 đến 40 tuổi sang các nước
đang phát triển trong thời gian hai năm góp phần vào công cuộc xây dựng đất nước và đào
tạo nhân lực nước tiếp nhận. Chương trình này cũng góp phần tăng sự hiểu biết lẫn nhau,
thiết lập quan hệ hữu nghị giữa nhân dân hai nước.
+ Hợp tác kỹ thuật kiểu dự án: Đây là sự phối hợp 3 hình thức hợp tác kỹ thuật trọn
gói, gồm đào tạo kỹ thuật tại Nhật Bản, cử chuyên gia và cung cấp máy móc thiết bị. Các
dự án dạng này thường được thực hiện trong khoảng 3-5 năm, qua đó các kiến thức chuyên
môn của Nhật Bản được áp dụng và chuyển giao cho các nước đối tác và có thể được phổ
biến rộng rãi sau khi dự án kết thúc.
+ Nghiên cứu phát triển: Đây là hình thức Chính phủ Nhật Bản cử các đoàn khảo sát
nghiên cứu phối hợp làm việc với các cơ quan liên quan nước tiếp nhận chuẩn bị các Quy
Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn ODA Nhật Bản tại Việt Nam.
hoạch tổng thể, Báo cáo khả thi, Thiết kế chi tiết, nhằm hỗ trợ việc hoạch định các dự án
phát triển cấp bách và ưu tiên cao.
• Tín dụng ODA: Đây là khoản tín dụng trực tiếp của Chính phủ
Nhật Bản dành cho nước tiếp nhận để thực hiện các dự án phát triển kinh tế xã hội, phù hợp
với các tiêu chuẩn của DAC và OECD. Việc cung cấp tín dụng ODA Nhật Bản ngày nay
được thực hiện thông qua JBIC. Tín dụng ODA Nhật Bản có thể được chia làm 2 nhóm
chính: Tín dụng dự án và Tín dụng phi dự án
- Tín dụng dự án, bao gồm:
+ Tín dụng dự án thông thường: Đây là dạng tín dụng ODA cơ bản, được cung cấp
với mục đích mua sắm thiết bị, máy móc; xây dựng các công trình dân sự; dịch vụ tư vấn
và các nhu cầu khác đối với dự án. Ngoài ra còn có hình thức đồng tài trợ: được cấp trong
trường hợp nhu cầu vốn đâu tư cho một dự án lớn vượt quá khả năng của JBIC thì có thể
dùng hình thức đồng tài trợ cùng với các nhà tài trợ khác.
+ Tín dụng thiết kế dự án: Đây là khoản tín dụng được cung cấp để tiến hành các
dịch vụ cần thiết trước khi thực hiện dự án như công tác lập dự án, công tác chuẩn bị đấu
thầu
+ Tín dụng hai bước: Đây là khoản tín dụng được thực hiện thông qua cơ quan tài
chính nước tiếp nhận, đối tượng thụ hưởng là các doanh nghiệp vừa và nhỏ thuộc các lĩnh
vực công nghiệp chế tạo và nông nghiệp để thực hiện các dự án phát triển.
- Tín dụng ODA phi dự án, bao gồm:
+ Tín dụng hàng hóa: Đây là loại tín dụng được cấp cho các nước đang phát triển bị
thiếu hụt dự trữ ngoại tệ nhằm giúp các nước này có thể nhập khẩu hàng hóa, ổn định nền
kinh tế.
+ Tín dụng điều chỉnh cơ cấu: Đây là loại tín dụng được cung cấp để các nước đang
phát triển thực hiện cải cách kinh tế theo định hướng thị trường.
+ Tín dụng nghành: Đây là loại tín dụng hàng hóa hỗ trợ phát triển một nghành cụ
thể của nước nhận.
Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn ODA Nhật Bản tại Việt Nam.
b. ODA đa phương
Đây là hình thức đóng góp tài chính hoặc kỹ thuật của Chính phủ Nhật Bản cho các
tổ chức quốc tế đa phương như UNDP, UNHCR, và các tổ chức tài chính quốc tế như
WB, ADB với mục tiêu góp phần thúc đẩy ổn định và phát triển tại các nước đang phát
triển. Đóng góp cho các tổ chức đa phương thường được thực hiện dưới dạng hợp tác kỹ
thuật trong khi đóng góp cho các tổ chức tài chính quốc tế ở dạng tài chính
1.3.Chính sách ODA Nhật Bản dành cho Việt Nam
1.3.1. Vị trí của Việt Nam trong chính sách ODA của Nhật Bản
Kể từ năm 1986, với chính sách Đổi mới, Việt Nam đã có những bước tiến lớn và
đang chuyển dần theo hướng nền kinh tế thị trường. Năm 1995, Việt Nam gia nhập
ASEAN và năm 1998 trở thành thành viên của APEC, cuối năm 2006 Việt Nam gia nhập
WTO. Điều đó chứng tỏ Việt Nam tích cực thúc đẩy và mở rộng quan hệ với các nước trên
thế giới, trong đó có Nhật Bản.
Theo số liệu thống kê, kim ngạch nhập khẩu hàng hoá của Việt Nam từ Nhật Bản
tháng 7/2011 đạt 907 triệu USD, tăng 6,2% so với tháng trước và tăng 15,8% so với cùng
tháng năm ngoái, nâng tổng kim ngạch nhập khẩu hàng hoá của Việt Nam từ Nhật Bản 7
tháng đầu năm 2011 đạt 5,6 tỉ USD, tăng 15,5% so với cùng kỳ năm ngoái, chiếm 9,7%
trong tổng kim ngạch nhập khẩu hàng hoá của cả nước 7 tháng đầu năm 2011.Máy móc,
thiết bị, dụng cụ, phụ tùng khác dẫn đầu mặt hàng về kim ngạch nhập khẩu hàng hoá của
Việt Nam từ Nhật Bản 7 tháng đầu năm 2011 đạt 1,5 tỉ USD, tăng 6,3% so với cùng kỳ,
chiếm 26,9% trong tổng kim ngạch.
Trong 7 tháng đầu năm 2011, một số mặt hàng nhập khẩu của Việt Nam từ Nhật
Bản có tốc độ tăng trưởng mạnh: Phương tiện vận tải khác và phụ tùng đạt 186,5 triệu
USD, tăng 233,6% so với cùng kỳ, chiếm 3,3% trong tổng kim ngạch; tiếp theo đó là xăng
dầu các loại đạt 77 triệu USD, tăng 82,4% so với cùng kỳ, chiếm 1,4% trong tổng kim
ngạch; thuốc trừ sâu và nguyên liệu đạt 20,2 triệu USD, tăng 53% so với cùng kỳ, chiếm
Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn ODA Nhật Bản tại Việt Nam.
0,4% trong tổng kim ngạch; sau cùng là hoá chất đạt 135 triệu USD, tăng 50,2% so với
cùng kỳ, chiếm 2,4% trong tổng kim ngạch.
Ngược lại, một số mặt hàng nhập khẩu của Việt Nam từ Nhật Bản 7 tháng đầu năm
2011 có độ suy giảm: Thức ăn gia súc và nguyên liệu đạt 1,1 triệu USD, giảm 64,8% so với
cùng kỳ, chiếm 0,02% trong tổng kim ngạch; tiếp theo đó là nguyên phụ liệu dược phẩm
đạt 305 nghìn USD, giảm 43,7% so với cùng kỳ; sản phẩm từ giấy đạt 31 triệu USD, giảm
38% so với cùng kỳ, chiếm 0,6% trong tổng kim ngạch; sau cùng là kim loại thường khác
đạt 85,4 triệu USD, giảm 26,5% so với cùng kỳ, chiếm 1,5% trong tổng kim ngạch.
Trong tháng 1/2007, Việt Nam và Nhật Bản cũng đã tiến hành đàm phán chính thức
về EPA. Sau 6 phiên đàm phán, tuy vẫn còn có những khoảng cách chưa thu hẹp nhưng cấp
cao hai bên thỏa thuận sớm kết thúc đàm phán để ký EPA trong thời gian tới. Nhật
Bản hoan nghênh các nỗ lực của Việt Nam hướng tới nền kinh tế thị trường và hứa sẽ xem
xét công nhận quy chế kinh tế thị trường cho Việt Nam trên cơ sở thành tích kinh tế của
Việt Nam sau khi gia nhập WTO.
Việt Nam và Nhật Bản đã bắt đầu thực hiện giai đoạn III Sáng kiến chung Việt -
Nhật nhằm cải thiện môi trường đầu tư và nâng cao năng lực cạnh tranh của Việt Nam, hỗ
trợ thúc đẩy tam giác phát triển và hành lang Đông - Tây cũng như hợp tác trong GMS,
nghiên cứu giúp giải quyết vấn đề tắc nghẽn giao thông ở Hà nội và Tp. HCM
Cho đến nay, có 5 dự án đầu tư của Việt Nam sang Nhật Bản là Công ty liên doanh
Gemasa Corp (dịch vụ hàng hải), Công ty liên doanh Yasaka-Sài Gòn, Công ty liên doanh
dịch vụ du lịch và nhà hàng Việt-Nhật (khách sạn - du lịch), Vijasgate Japan (ký kết hợp
đồng sản xuất phần mềm), Công ty trách nhiệm hữu hạn phần mềm FPT Nhật Bản. Tổng
vốn đầu tư sang Nhật Bản là 2.1 triệu USD, trong đó vốn thực hiện là 400.000 USD.
1.3.2. Cơ cấu và hình thức cung cấp ODA của Nhật Bản vào Việt Nam
ODA của Nhật Bản dành cho Việt Nam gồm hai hình thức là viện trợ (viện trợ
không hoàn lại và hỗ trợ kỹ thuật) và tín dụng ưu đãi. Tuy nhiên chưa có sự cân xứng giữa
phần viện trợ không hoàn lại và phần cho vay. Theo số liệu thống kê của Bộ Kế hoạch và
Đầu tư năm 2006, trong số 103.9 tỉ Yên ODA Nhật Bản cam kết dành cho Việt Nam, có tới
Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn ODA Nhật Bản tại Việt Nam.
gần 91.5% là vốn vay ưu đãi (chiếm 95.1 tỷ Yên), chỉ có khoảng 8.5% là viện trợ không
hoàn lại (chiếm 8.8 tỷ Yên)
a. Viện trợ không hoàn lại
Từ khi nối lại viện trợ phát triển năm 1992 đến nay, Chính phủ Nhật Bản đã thực
hiện nhiều loại hình viện trợ không hoàn lại khác nhau cho Việt Nam như: Viện trợ không
hoàn lại chung; hợp tác kỹ thuật dạng dự án; nghiên cứu phát triển; cử chuyên gia; đào tạo
cán bộ Việt Nam tại Nhật Bản; cung cấp trang thiết bị; viện trợ phi dự án với tổng trị giá
khoảng hơn 1.4 tỷ USD:
- Quy
mô
viện
trợ
không
hoàn
l
ạ
i
của
Nhậ
t
Bản
cho
V
i
ệ
t
Nam
đang
có
xu
hướng
giảm dần
do
mức
sống
của
ngườ
i
Việ
t
Nam
đã
được
cả
i
t
h
i
ện
nhanh
chóng
trong
những
năm
vừa
qua
.
- Chương
trình
viện
trợ
không
hoàn
l
ạ
i
t
ập
trung
ưu
tiên
vào
các
dự
án
đáp
ứng
nhu cầu
cơ
bản
của
con
ngườ
i
,
được
hỗ
trợ
bằng
cách
cung
cấp
cơ
sở
trang
thiế
t
bị cần
thiết.
Các
l
ĩnh
vực
mục
ti
êu
bao
gồm
các
dự
án
giáo
dục,
y
t
ế
và
sức
khỏe,
cấp
nước,
phát
triển
nông
nghiệp,
nâng
cấp
cơ
sở
hạ
t
ầng
công
cộng
như
đường,
cầu,
sân bay
và
bảo
vệ
mô
i
trường.
- Bộ
Ngoạ
i
giao
Nhậ
t
Bản
quyế
t
định
và
thực
h
i
ện
dự
án
v
i
ện
trợ
không
hoàn
l
ại.
JICA chịu
t
rách
nh
i
ệm
khảo
sát
t
h
i
ế
t
kế
cơ
sở
cho
việc
xây
dựng
cơ
sở
vậ
t
chấ
t
và
mua
sắm
t
rang
th
i
ế
t
bị
và
nguyên
vậ
t
li
ệu;
hỗ
trợ
thực
h
i
ện
dự
án
và
sau
dự
án.
-
Cùng
vớ
i
sự
hỗ
trợ
kỹ
thuậ
t
của
Nhậ
t
Bản
hoặc
các
nhà
t
à
i
trợ
khác
nhằm
nâng
cao năng
l
ực
cho
các
đố
i
tác
V
i
ệ
t
Nam,
các
t
rang
thiế
t
bị
được
cung
cấp
để
có
thể
sử dụng
hiệu
quả.
Ngoài ra, thông qua chương trình hợp tác kỹ thuật, Chính phủ Nhật Bản hỗ trợ lập
các qui hoạch tổng thể phát triển các ngành như điện, giao thông, nghiên cứu khả thi, lập
thiết kế chi tiết, khảo sát về môi trường , đào tạo cán bộ khoa học kỹ thuật, quản lý tại
Nhật Bản, cử chuyên gia tư vấn, người tình nguyện sang Việt Nam làm việc
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét