sinh 8

Giáo án sinh 8
- Cơ thể ngời gồm mấy phần? Kể tên
các phần đó?
- Cơ thể chúng ta đợc bao bọc bởi cơ
quan nào? Chức năng của cơ quan này
là gì?
-Dới da là cơ quan nào?
- Khoang ngực ngăn cách với khoang
bụng nhờ cơ quan nào?
- Những cơ quan nào nằm trong
khoang ngực, khoang bụng?
(GV treo tranh hoặc mô hình cơ thể ng-
ời để HS khai thác vị trí các cơ quan)
- Cho 1 HS đọc to SGK và trả lời:-?
Thế nào là một hệ cơ quan?
- Kể tên các hệ cơ quan ở động vật
thuộc lớp thú?
- Yêu cầu HS trao đổi nhóm để hoàn
thành bảng 2 (SGK) vào phiếu học tập.
- GV thông báo đáp án đúng.
- Ngoài các hệ cơ quan trên, trong cơ
thể còn có các hệ cơ quan nào khác?
- So sánh các hệ cơ quan ở ngời và thú,
em có nhận xét gì?
trình bày ý kiến.
- HS có thể lên chỉ trực tiếp trên tranh
hoặc mô hình tháo lắp các cơ quan cơ
thể.
- 1 HS trả lời . Rút ra kết luận.
- Nhớ lại kiến thức cũ, kể đủ 7 hệ cơ
quan.
- Trao đổi nhóm, hoàn thành bảng. Đại
diện nhóm điền kết quả vào bảng phụ,
nhóm khác bổ sung Kết luận:
- 1 HS khác chỉ tên các cơ quan trong
từng hệ trên mô hình.
- Các nhóm khác nhận xét.
- Da, các giác quan, hệ sinh dục và hệ
nội tiết.
- Giống nhau về sự sắp xếp, cấu trúc và
chức năng của các hệ cơ quan.
Bảng 2: Thành phần, chức năng của các hệ cơ quan
Hệ cơ quan Các cơ quan trong từng hệ
cơ quan
Chức năng của hệ cơ quan
- Hệ vận động
- Hệ tiêu hoá
- Hệ tuần hoàn
- Cơ và xơng
- Miệng, ống tiêu hoá và
tuyến tiêu hoá.
- Tim và hệ mạch
- Vận động cơ thể
- Tiếp nhận và biến đổi
thức ăn thành chất dd
cung cấp cho cơ thể.
- Vận chuyển chất dd, oxi
tới tế bào và vận chuyển
chất thải, cacbonic từ tế
5
Giáo án sinh 8
- Hệ hô hấp
- Hệ bài tiết
- Hệ thần kinh
- Mũi, khí quản, phế quản
và 2 lá phổi.
- Thận, ống dẫn nớc tiểu
và bóng đái.
- Não, tuỷ sống, dây thần
kinh và hạch thần kinh.
bào đến cơ quan bài tiết.
- Thực hiện trao đổi khí
oxi, khí cacbonic giữa cơ
thể và môi trờng.
- Bài tiết nớc tiểu.
- Tiếp nhận và trả lời kích
từ môi trờng, điều hoà
hoạt động của các cơ
quan.
Kết luận:
1. Các phần cơ thể
- Cơ thể chia làm 3 phần: đầu, thân và tay chân.
- Da bao bọc bên ngoài để bảo vệ cơ thể.
- Dới da là lớp mỡ cơ và xơng (hệ vận động).
- Khoang ngực ngăn cách với khoang bụng nhờ cơ hoành.
2. Các hệ cơ quan
- Hệ cơ quan gồm các cơ quan cùng phối hợp hoạt động thực hiện một chức năng nhất
định của cơ thể.
Hoạt động 2: Sự phối hợp hoạt động của các cơ quan
Mục tiêu: HS chỉ ra đợc vai trò điều hoà hoạt động của các hệ cơ quan của hệ thần
kinh và nội tiết.
Hoạt động của GV Hoạt động của HS
- Yêu cầu HS đọc SGK mục II để trả
lời :
- Sự phối hợp hoạt động của các cơ
quan trong cơ thể đợc thể hiện trong
trờng hợp nào?
- Yêu cầu HS khác lấy VD về 1 hoạt
động khác và phân tích.
- Yêu cầu HS quan sát H 2.3 và giải
thích sơ đồ H 2.3 SGK.
- Hãy cho biết các mũi tên từ hệ thần
kinh và hệ nội tiết tới các cơ quan nói
lên điều gì?
- GV nhận xét ý kiến HS và giải thích:
- Cá nhân nghiên cứu phân tích 1
hoạt động của cơ thể đó là chạy.
- Trao đổi nhóm để tìm VD khác. Đại
diện nhóm trình bày.
- Trao đổi nhóm:
+ Chỉ ra mối quan hệ qua lại giữa các hệ
cơ quan.
+ Thấy đợc vai trò chỉ đạo, điều hoà của
hệ thần kinh và thể dịch.
6
Giáo án sinh 8
Hệ thần kinh điều hoà qua cơ chế phản
xạ; hệ nội tiết điều hoà qua cơ chế thể
dịch. - 1 HS đọc kết luận SGK.
Kết luận:
- Các hệ cơ quan trong cơ thể có sự phối hợp hoạt động.
- Sự phối hợp hoạt động của các cơ quan tạo nên sự thống nhất của cơ thể dới sự chỉ
đạo của hệ thần kinh và hệ nội tiết.
4. Kiểm tra, đánh giá
HS trả lời câu hỏi:
- Cơ thể có mấy hệ cơ quan? Chỉ rõ thành phần và chức năng của các hệ cơ quan?
Hoàn thành bài tập sau bằng cách khoanh vào câu em cho là đúng:
1. Các cơ quan trong cơ thể hoạt động có đặc điểm là:
a. Trái ngợc nhau b. Thống nhất nhau.
c. Lấn át nhau d. 2 ý a và b đúng.
2. Những hệ cơ quan nào dới đây cùng có chức năng chỉ đạo hoạt động hệ cơ quan
khác.
a. Hệ thần kinh và hệ nội tiết
b. Hệ vận động, tuần hoàn, tiêu hoá và hô hấp.
c. Hệ bài tiết, sinh dục và nội tiết.
d. Hệ bài tiết, sinh dục và hệ thần kinh.
5. Hớng dẫn học bài ở nhà
- Học bài và trả lời câu 1, 2 SGK.
- Ôn lại cấu tạo tế bào thực vật.
7
Giáo án sinh 8
Tuần 2
Tiết 3
Ngày soạn:
Ngày dạy:
Bài 3: tế bào
A. mục tiêu.
1. Kiến thức
- HS trình bày đợc các thành phần cấu trúc cơ bản của tế bào.
- Phân biệt đợc chức năng từng cấu trúc của tế bào.
- Chứng minh đợc tế bào là đơn vị chức năng của cơ thể.
2. Kĩ năng
- Rèn kĩ năng quan sát tranh, mô hình để tìm kiến thức.
- Rèn t duy suy luận logic, kĩ năng hoạt động nhóm.
3. Thái độ
- Giáo dục ý thức học tập, lòng yêu thích bộ môn.
B. chuẩn bị.
- Tranh phóng to hình 3.1; 4.1; 4.4 SGK
- Bảng phụ kẻ sẵn bảng 3.1; 3.2
C. hoạt động dạy - học.
1. Tổ chức
2. Kiểm tra bài cũ
- Kể tên các hệ cơ quan và chức năng của mỗi hệ cơ quan trong cơ thể?
- Tại sao nói cơ thể là một khối thống nhất? Sự thống nhất của cơ thể do đâu? cho 1
VD chứng minh?
3. Bài mới
VB: Cơ thể dù đơn giản hay phức tạp đều đợc cấu tạo từ tế bào.
- GV treo H 4.1 đến 4.4 phóng to, giới thiệu các loại tế bào cơ thể.
? Nhận xét về hình dạng, kích thớc, chức năng của các loại tế bào?
- GV: Tế bào khác nhau ở các bộ phận nhng đều có đặc điểm giống nhau.
Hoạt động 1: Cấu tạo tế bào
Mục tiêu: HS nắm đợc các thành phần chính của tế bào: màng, chất nguyên sinh,
nhân.
Hoạt động của GV Hoạt động của HS
- Yêu cầu HS quan sát H 3.1 và cho biết
cấu tạo một tế bào điển hình.
- Treo tranh H 3.1 phóng to để HS gắn
chú thích.
- Quan sát kĩ H 3.1 và ghi nhơ kiến
thức.
8
Giáo án sinh 8
- 1 HS gắn chú thích. Các HS khác nhận
xét, bổ sung.
Kết luận:
Cấu tạo tế bào gồm 3 phần:
+ Màng
+ Tế bào chất gồm nhiều bào quan
+ Nhân
Hoạt động 2 Chức năng của các bộ phận trong tế bào
Mục tiêu: HS nắm đợc chức năng quan trọng của các bộ phận trong tế bào. Thấy đợc
cấu tạo phù hợp với chức năng và sự thống nhất giữa các thành phần của tế bào.
Hoạt động của GV Hoạt động của HS
- Yêu cầu HS đọc và nghiên cứu bảng
3.1 để ghi nhớ chức năng các bào quan
trong tế bào.
- Màng sinh chất có vai trò gì? Tại
sao?
- Lới nội chất có vai trò gì trong hoạt
động sống của tế bào?
- Năng lợng cần cho các hoạt động lấy
từ đâu?
- Tại sao nói nhân là trung tâm của tế
bào?
- Hãy giải thích mối quan hệ thống
nhất về chức năng giữa màng, chất tế
bào và nhân?
- Cá nhân nghiên cứu bảng 3.1 và ghi
nhớ kiến thức.
- Dựa vào bảng 3 để trả lời.
Kết luận:
Bảng 3.1
Hoạt động 3: Thành phần hoá học của tế bào
Mục tiêu: HS nắm đợc 2 thành phần hoá học chính của tế bào là chất hữu cơ và vô cơ.
Hoạt động của GV Hoạt động của HS
- Yêu cầu HS đọc mục III SGK và trả
lời câu hỏi:
- Cho biết thành phần hoá học chính
của tế bào?
- Các nguyên tố hoá học cấu tạo nên tế
- HS dựa vào SGK để trả lời.
- Trao đổi nhóm để trả lời.
9
Giáo án sinh 8
bào có ở đâu?
- Tại sao trong khẩu phần ăn mỗi ngời
cần có đủ prôtêin, gluxit, lipit, vitamin,
muối khoáng và nớc?
+ Các nguyên tố hoá học đó đều có
trong tự nhiên.
+ Ăn đủ chất để xây dựng tế bào giúp
cơ thể phát triển tốt.
Kết luận:
- Tế bào là một hỗn hợp phức tạp gồm nhiều chất hữu cơ và vô cơ
a. Chất hữu cơ:
+ Prôtêin: C, H, O, S, N.
+ Gluxit: C, H, O (tỉ lệ 1C:2H: 1O)
+ Lipit: C, H, O (tỉ lệ O thay đổi tuỳ loại)
+ Axit nuclêic: ADN, ARN.
b. Chất vô cơ: Muối khoáng chứa Ca, Na, K, Fe và nớc.
Hoạt động 4: Hoạt động sống của tế bào
Mục tiêu:
- HS nêu đợc các đặc điểm sống của tế bào đó là trao đổi chất, lớn lên, sinh sản,
- Chứng minh đợc tế bào là đơn vị chức năng của cơ thể.
Hoạt động của GV Hoạt động của HS
- Yêu cầu HS nghiên cứu kĩ sơ đồ H 3.2
SGK để trả lời câu hỏi:
- Hằng ngày cơ thể và môi trờng có
mối quan hệ với nhau nh thế nào?
- Kể tên các hoạt động sống diễn ra
trong tế bào.
- Hoạt động sống của tế bào có liên
quan gì đến hoạt động sống của cơ
thể?
- Qua H 3.2 hãy cho biết chức năng
của tế bào là gì?
- Nghiên cứu kĩ H 3.2, trao đổi nhóm,
thống nhất câu trả lời.
+ Cơ thể lấy từ môi trờng ngoài oxi,
chất hữu cơ, nớc, muối khoáng cung cấp
cho tế bào trao đổi chất tạo năng lợng
cho cơ thể hoạt động và thải cacbonic,
chất bài tiết.
+ HS rút ra kết luận.
- 1 HS đọc kết luận SGK.
Kết luận:
- Hoạt động của tế bào gồm: trao đổi chất, lớn lên, phân chia, cảm ứng.
- Hoạt động sống của tế bào liên quan đến hoạt động sống của cơ thể
+ Trao đổi chất của tế bào là cơ sở trao đổi chất giữa cơ thể và môi trờng.
+ Sự phân chia tế bào là cơ sở cho sự sinh trởng và sinh sản của cơ thể.
10
Giáo án sinh 8
+ Sự cảm ứng của tế bào là cơ sở cho sự phản ứng của cơ thể với môi trờng bên ngoài.
=> Tế bào là đơn vị chức năng của cơ thể.
4. Kiểm tra, đánh giá
Cho HS làm bài tập 1 (Tr 13 SGK)
Hoàn thành bài tập sau bằng cách khoanh vào câu em cho là đúng:
Nói tế bào là đơn vị cấu trúc và chức năng của cơ thể vì:
a. Các cơ quan trong cơ thể đều đợc cấu tạo bởi tế bào.
b. Các hoạt động sống của tế boà là cơ sở cho các hoạt động của cơ thể.
c. Khi toàn bộ các tế bào chết thì cơ thể sẽ chết.
d. a và b đúng.
(đáp án d đúng)
5. Hớng dẫn học bài ở nhà
- Học bài và trả lời câu hỏi 2 (Tr13- SGK)
- Đọc mục Em có biết
- Vẽ sơ đồ cấu tạo tế bào vào vở, học thuộc tên và chức năng.
11
Giáo án sinh 8
Tiết 4
Ngày soạn:
Ngày dạy:
Bài 4: Mô
A. mục tiêu.
1. Kiến thức
- HS trình bày đợc khái niệm mô.
- Phân biệt đợc các loại mô chính, cấu tạo và chức năng các loại mô.
2. Kĩ năng
- Rèn luyện kĩ năng quan sát tranh.
- Rèn luyện khả năng khái quát hoá, kĩ năng hoạt động nhóm.
B. chuẩn bị.
- Tranh phóng to hình 4.1 4.4 SGK
C. hoạt động dạy - học.
1. Tổ chức
2. Kiểm tra bài cũ
- Nêu cấu tạo và chức năng các bộ phận của tế bào?
- Chứng minh tế bào là đơn vị chức năng của cơ thể?
3. Bài mới
VB: Từ câu 2 => Trong cơ thể có rất nhiều tế bào, tuy nhiên xét về chức năng, ngời ta
có thể xếp loại thành những nhóm tế bào có nhiệm vụ giống nhau, các nhóm đó gọi
chung là mô. Vậy mô là gì? Trong cơ thể ta có những loại mô nào?
Hoạt động 1: Khái niệm mô
Mục tiêu: HS nắm đợc khái niệm mô.
Hoạt động của GV Hoạt động của HS
- Yêu cầu HS đọc mục I SGK và trả
lời câu hỏi:
- Hãy kể tên những tế bào có hình
dạng khác nhau mà em biết?
- Giải thích vì sao têa bào có hình
dạng khác nhau?
- GV phân tích: chính do chức năng
khác nhau mà tế bào phân hoá có hình
dạng, kích thớc khác nhau. Sự phân hoá
diễn ra ngay ở giai đoạn phôi.
- Vậy mô là gì?
- HS trao đổi nhóm để hoàn thành bài
tập .
- Dựa vào mục Em có biết ở bài trớc
để trả lời.
- Vì chức năng khác nhau.
- HS rút ra kết luận
Kết luận:
12
Giáo án sinh 8
Mô là một tập hợp các tế bào chuyên hoá có cấu tạo giống nhau, đảm nhiệm
chức năng nhất định, một số loại mô còn có các yếu tố không có cầu trúc tế bào.
Hoạt động 2: Các loại mô
Mục tiêu: HS phải chỉ rõ cấu tạo và chức năng của từng loại mô, thấy đợc cấu tạo phù
hợp với chức năng của từng mô.
- Phiếu học tập HS kẻ sẵn trong vở.
Hoạt động của GV Hoạt động của HS
- Phát phiếu học tập cho các nhóm.
- Yêu cầu HS đọc mục II SGK.
- Quan sát H 4.1 và nhận xét về sự sắp
xếp các tế bào ở mô biểu bì, vị trí, cấu
tạo, chức năng. Hoàn thành phiếu học
tập.
- GV treo tranh H 4.1 cho HS nhận xét
kết quả.
- Kẻ sẵn phiếu học tập vào vở.
- Nghiên cứu kĩ hình vẽ kết hợp với
SGK, trao đổi nhóm để hoàn thành vào
phiếu học tập của nhóm.

- Đại diện nhóm báo cáo kết quả
- Yêu cầu HS đọc mục II SGK kết
hợp quan sát H 4.2, hoạt động nhóm để
hoàn thành phiếu học tập.
- GV treo H 4.2 cho HS nhận xét. GV
đặt câu hỏi:
- Máu thuộc loại mô gì? Vì sao máu đ-
ợc xếp vào loại mô đó?
- Mô sụn, mô xơng có đặc điểm gì? Nó
nằm ở phần nào?
- GV nhận xét, đa kết quả đúng.
- HS trao đổi nhóm, hoàn thành phiếu
học tập.
- Đại diện nhóm báo cáo kết quả, nhận
xét các nhóm khác.
- HS quan sát kĩ H 4.2 để trả lời.
- Yêu cầu HS đọc kĩ mục III SGK kết
hợp quan sát H 4.3 và trả lời câu hỏi:
- Hình dạng tế bào cơ vân và cơ tim
giống và khác nhau ở điểm nào?
- Tế bào cơ trơn có hình dạng và cấu
tạo nh thế nào?
- Yêu cầu các nhóm hoàn thành tiếp vào
phiếu học tập.
- GV nhận xét kết quả, đa đáp án.
- Cá nhân nghiên cứu kết hợp quan
sát H 4.3, trao đổi nhóm để trả lời.
- Hoàn thành phiếu học tập của nhóm.
đại diện nhóm báo cáo kết quả.
- Yêu cầu HS đọc kĩ mục 4 kết hợp
quan sát H 4.4 để hoàn thành tiếp nội
- Cá nhân đọc kĩ kết hợp quan sát H
4.4; trao đổi nhóm hoàn thành phiếu
13
Giáo án sinh 8
dung phiếu học tập.
- GV nhận xét, đa kết quả đúng.
học tập theo nhóm.
- Báo cáo kết quả.
Kết luận:
Cấu tạo, chức năng các loại mô
Tên các loại mô Vị trí Chức năng Cấu tạo
1. Mô biểu bì
- Biểu bì bao phủ
- Biểu bì tuyến
- Phủ ngoài da,
lót trong các cơ
quan rỗng.
- Nằm trong các
tuyến của cơ thể.
- Bảo vệ. che chở,
hấp thụ.
- Tiết các chất.
- Chủ yếu là tế
bào, các tế bào
xếp xít nhau,
không có phi bào.
2. Mô liên kết
- Mô sợi
- Mô sụn
- Mô xơng
- Mô mỡ
- Mô máu và bạch
huyết.
Có ở khắp nơi nh:
- Dây chằng
- Đầu xơng
- Bộ xơng
- Mỡ
- Hệ tuần hoàn và
bạch huyết.
Nâng đỡ, liên kết
các cơ quan hoặc
là đệm cơ học.
- Cung cấp chất
dinh dỡng.
Chủ yếu là chất
phi bào, các tế
bào nằm rải rác.
3. Mô cơ
- Mô cơ vân
- Mô cơ tim
- Mô cơ trơn
- Gắn vào xơng
- Cấu tạo nên
thành tim
- Thành nội quan
Co dãn tạo nên sự
vận động của các
cơ quan và cơ thể.
- Hoạt động theo
ý muốn.
- Hoạt động
không theo ý
muốn.
- Hoạt động
không theo ý
muốn.
Chủ yếu là tế bào,
phi bào ít. Các tế
bào cơ dài, xếp
thành bó, lớp.
- Tế bào có nhiều
nhân, có vân
ngang.
- Tế bào phân
nhánh, có nhiều
nhân, có vân
ngang.
- Tế bào có hình
thoi, đầu nhọn, có
1 nhân.
4. Mô thần kinh
- Nằm ở não, tuỷ
sống, có các dây
thần kinh chạy
- Tiếp nhận kích
thích và sử lí
thông tin, điều
- Gồm các tế bào
thần kinh (nơron
và các tế bào thần
14

Xem chi tiết: sinh 8