- Phơng pháp gia công tiếp xúc điện anốt - cơ
Sự phóng điện theo từng xung với thời gian rất ngắn (tức thời), sinh ra
nguồn nhiệt với nhiệt độ đạt đến hàng nghìn độ. Kết quả làm cho chi tiết bị nóng
chảy hay bóc hơi (điện cực đống vai trò nh một dụng cụ cắt). Dới tác dụng của
áp suất hơi chất lỏng đợc tạo nên làm khuấy kim loại bị tác dụng lên và tống
chúng ra khỏi vùng tác dụng ở dạng các giọt kim loại lỏng hay hơi và tạo nên vết
lõm trên bề mặt vật gia công.
Qúa trình gia công xảy ra trong môi trờng chất lỏng không dẫn điện (dầu
xăng, dầu biến thế, . ) các chất này vừa cờng hoá quá trình phóng điện vừa tạo
nên sự mài mòn, đồng thời tăng khả năng đảy các giọt kim loại ra khỏi vùng bị tác
dụng. Quá trình này xảy ra nhanh hơn nếu ta dùng chất lỏng động (luôn luôn luân
chuyển ).
Thời gian của xung khoảng 10
-4
. 10
-8
giây;
Hiệu điện thế 250 V;
Khoảng cách giữa hai điện cực nhỏ nhất có thể đợc.
= min
Đồ thị phụ thuộc U và trên hình vẽ : [ 7 ]
Môi trờng làm việc:
1 - Không khí
2 - Xăng
3 - Dầu biến thế
Hình 2-3 Mối liên hệ giữa điện áp U và khoảng cách giữa
các điện cực () trong các môi trờng khác nhau [8]
Bề mặt đợc gia công có độ nhấp nhô nhất định. Sự tạo nên những xung
điện phụ thuộc vào những đỉnh nhấp nhô này tiếp xúc nhau và ở khoảng cách
ngắn nhất. Quá trình tạo nên các xung tiếp theo sẽ ở vị trí khác có khoảng cách
1
2
U,V
3
, àm
11
giữa các đỉnh nhấp nhô ngắn nhất. Hình dạng của anốt - "dụng cụ "quyết định hình
dạng và kích thớc vật gia công.
2.4.1 Gia công bằng tia lữa điện : [6],[8]
Hình 2-4 Sơ đồ nguyên lý gia công bằng tia lữa điện.
Hình 2-5 Sơ đồ nguyên lý máy gia công tia lữa điện [8]
(trang 245)
1 - Chất lỏng;
2 - Chi tiết ;
3 - Điện cực " dụng cụ "
4 - Băng trợt ngang;
5 - Băng trợt qua - lại
6 - Cơ cấu chuyển động lên - xuống;
7 - Giá đỡ
1 2
3
1- Chất lỏng
2- Chi tiết (cực dơng)
3-
Điện cực (cực âm/ kaôt -
đóng vai trò là dụng cụ
gia công)
4
5
6
7
3
2
1
12
Hình 2-6 Sơ đồ nguyên lý máy gia công tia lữa điện không có tụ điện [8]
4
2
1- Chi tiết (anốt),
2- Điện cực ca tốt (Dụng cụ gia công)
3- Cơ cấu tạo rung,
4- Nguồn điện 1 chiều
Vật liệu làm điện cực đợc lựa chọn dựa vào vật liệu cần gia công và
nguyên công cần thực hiện.
Nếu vật liệu cần gia công là đồng thanh thì sử dụng điện cực là hợp kim
đồng;
Vật liệu gia công là vật liệu cứng thì điện cực dụng cụ đợc chọn từ vật liệu
W, Mo, . Để gia công lỗ đờng kính nhỏ thì sử dụng điện cực dụng cụ là đồng
thanh. Gang và thép đợc sử dụng cho đánh bóng và mài.
Nhợc điểm của phơng pháp gia công tia lữa điện là không thể tránh khỏi
độ côn độ không phẳng, không thể nhận đợc những góc vát có góc nhọn; tốn hao
nhiều vật liệu điện cực.
Chế độ gia công điện ăn mòn đợc chia ra 3 loại cứng, trung bình và mềm:
13
Bảng 2 - 1 [8]
Chế độ
Gia công
Công suất
KVA
Thời gian
một xung
àks
Tần suất
lặp lại
1/s
Lợng tách
kim loại
mm
3
/ph
Vật liệu cứng 30 - 3 10.000 - 100 50 - 3.000 30.000 - 100
Vật liệu
trung bình
05 - 0,3 500 - 2000 1.000 - 10.000 200 - 30
Vật liệu mềm < 1 < 20 > 3.000 < 30
Chiều sâu vùng ảnh hởng nhiệt khi gia công :
Bảng 2-2 [8]
Chiều sâu vùng bị ảnh hởng nhiệt (mm) với dòng điện là : ( A )
5 A 10A 30 A 50 A 100 A 300 A
C45 0,08 0,1`2 0,17 -
C45
( Trạng thái rèn )
0,09 0,12 - - -
C45
TT Tôi HRC48
0,08 0,12 0,14 0,17 0,19 0,36
CD 80A
Tôi, HRC 48
0,07 0,15 0,17 0,18 -
Gang GX 15 - 32 0,12 - 0,25 -
Năng suất của quá trình gia công tia lữa điện xác định lợng kim loại bị cắt
trong đơn vị thời gian ( mm
3
/ph) hoặc (g/ ph ).
Khi ở chế độ gia công chính xác :
U <= 120 V
I ngắn mạch T
n m
<= 1 A
Điện dung C <= 0,03 mkF
Lợng kim loại đợc xác định theo công thức :
Q = 0,022 . C
2/3
.U
3/2
.I
nm
2/3
Sơ đồ gia công tia lữa điện bằng dây điện cực di động (xem hình 2-7)
14
Hình 2-7 Sơ đồ nguyên lý gia công bằng dây điện cực di động[8]
trang 246
1- Chi tiết điện cực 2 - Dây điện cực 3 - Đồ gá
4 - Hệ thống quang học 5 - Bàn điều khiển toạ độ
6 - Màn ảnh chép hình 7 - Đèn chiếu sáng(Cảm biến)
Dây điện cực có d = 0,25 - 0,04 mm
Sai số bàn toạ độ
3
à
km
Công suất yêu cầu 300 - 500 W
Thiết bị này dùng để cắt những lỗ , vòng bên trong khép kín; có thể gia
công mặt ngoài. Tốc độ cắt :
2/1
..
2/13/1
.
mn
IUCkV =
Trong đố K - hệ số Đồng(Cu) K = 1,9 Mo K = 1,4
W K = 0,66 Hợp kim cứng K = 0,84
Với - Môi trờng gia công là xăng,
- Vận tốc gia công V = 12 mm/s
- Khoảng cách hai con lăn của dây điện cực = 15 mm
2.4.2 Gia công bằng xung điện :
Vật liệu "dụng cụ " - điện cực là : Cu, Al, grafít;
Độ mài mòn dụng cụ giảm từ 3 - 5 lần
Năng suất tăng và đạt từ 5.000 - 15.000 mm
3
/ ph
Để giảm độ nhấp nhô trên bề mặt ngời ta phải hạn chế dòng điện max
I
max
= 50 A đối với thép và giảm dần cho đến cuối cùng là 5 A.
15
Độ nhấp nhô bề mặt phụ thuộc chế độ gia công nh sau :
H = C
H
. W
s
p
C
H
- Hệ số độ tinh khiết
C
H
= 90 àm/J đối với thép;
C
H
= 205 àm/J đối với Ni 7 hợp kim của nó;
C
H
= 67 àm/J đối với hợp kim cứng;
p - Hệ số p = 0,33 - 0,37 đối với thép;
p = 0,36 - 0,4 Thép bền nhiệt và thép Ni
W
s
Năng lợng các xung ( J )
2.4.3 Gia công tia lửa điện dòng cao tần :
Tần số 300 K Hz
Công suất một xung 10
-3
- 10
-4
J
Lợng kim loại cắt gọt mm
3
/ph 15 - 20 3 - 10 0,8 - 1,2
Độ bóng 7 - 6 9 - 8 10 - 9
Tơng đơng Ra (àm) 1,25 - 0,63 0,32 - 0,63 0,16 - 0,32
Tốc độ của đĩa quay : khi mài 30 - 40 m/s
Khi phay 15 - 20 m/s
2.4.4 Phơng pháp gia công điện tiếp xúc anốt - cơ
(Chiều dày gia công 80 - 160 mm)
Đây là phơng pháp kết hợp điện hoá và cơ học : cắt, mài, tiện, . Phơng
pháp này dùng cho các loại vật liệu có tính dẫn điện (thờng dùng là dòng điện
một chiều).
16
1
2
2
1
3
a/ b/
Hình 2 - 8 Sơ đồ nguyên lý mài cắt [6]
trang 66
a- Sơ đồ gia công thô (mài cắt bằng anôt - cơ
b - Sơ đồ gia công tinh có catốt di động
1 - Điện cực catốt - " dụng cụ" 2 - Dung dịch điện phân;
3 - Điện cực anốt "Chi tiết ";
Dung dịch điện phân thờng dùng : Thuỷ tinh nớc có modun 2,25 - 2,75;
= 1,43 - 1,55 g/cm
3
.
- Điện áp một chièu : u = 20 - 25 V
Trong quá trình gia công có xảy ra hiện tợng phân cực tạo nên một màng
mỏng trên bề mặt làm tăng điện trở, chống lại quá trình hoà tan anốt. Để đảm bảo
quá trình liên tục ngời ta kết hợp quá trình phá huỷ bằng cơ học.
17
Chế độ gia công anốt - cơ học Bảng 2- 4 [8]
trang 251
Nguyên công U
V
Mật độ
dòng J
A/cm
2
áp lực
riêng lên
dụng cụ
KG/cm
2
Vận tốc
dụng cụ
m/s
Q Lợng kim
loại đã cắt
mm
3
/ph
Cấp
độ
bóng
Dạng gia
công
Cắt thép bằng
đĩa
20 -28 70-500 0,5-2,0 10-25 2000-6000 2-4 Thô
Cắt HK cứng
bằng đĩa
12-18 40-150 0,5-1,0 20-25 1000-2000 3-5
-/-
Xọc 19-25 5-15 0,5-2 0,5-2 50-250 4-6 -/-
Mài 16-20 8-15 0,5-1,5 20-30 10-30 6-7 -/-
Mài dụng cụ 18-22 15-25 0,2-1,5 12-20 120-200 4-6 -/-
Đánh bóng 14-16 3-7 0,5-1,5 20-30 2-15 8-10
Tinh
Mài rà 4-5 0,5-1,0 0,5-5 0,5-1,0 2-3 10-12 -/-
Mài nghiền 10-20 0,5-1,0 1,0-1,5 30 2-6 9-11 -/-
Mài khôn 3-20 0,1-10 0,25-5 0,5-1,1 0,5-20 9-11 -/-
2.5 Phơng pháp gia công bằng siêu âm : hàn, mài - cắt, làm sạch .
Sóng siêu âm còn ứng dụng để thay đổi tổ chức kim loại trong quá trình kết
tinh. Siêu âm thờng đợc ứng dụng cho gia công các vật liệu cứng, dòn. Kim loại
màu ít đợc ứng dụng phơng pháp này để gia công.-
Hình 2-9 Sơ đồ nguyên lý hàn điểm bằng siêu âm
1- Bộ phận tạo ra dao động siêu âm, 2- Bộ truyền dao động siêu âm,
3- Thanh đỡ (điểm tựa) 4 Điện cực 5 Vật hàn, 6 Cơ cấu ép chi tiết
7- Nguồn điện cao tần, 8 Nớc làm mát
P
1
2
3
4
5
6
8
18
a/ b/
Hình 2-10 Sơ đồ gia công bằng siêu âm [8] [6]
a/ Gia công cắt ; b/ Làm sạch bằng siêu âm
2.6 Phơng pháp gia công bằng điện hoá + bột mài
Hình 2-11Sơ đồ gia công đánh bóng cánh tuốc bin bằng điện hoá và bột mài [6]
a/ Các điện cực đứng yên, chất điện phân (bột mài) chuyển động; ;
b/ Chi tiết đứng yên, các điện cực chuyển động theo chiều mũi tên.
b/
a/
a /
b /
2.7 Phơng pháp gia công bằng hồ quang plasma
Hồ quang plasma là dòng chuyển động các các phần tử bị ion hoá với trử năng
lớn về nhiệt. Plasma là trạng thái mà vật chất tồn tại ở trạng thái các phần tử mang
điện ( ion âm, ion dơng và các điện tử). Chùm tia plasma là một nguồn nhiệt tập
19
trung , nhiệt độ có thể đạt 20.000
o
C. Dòng plasma có thể làm nóng chảy các loại
vật liệu kim loại : thép, hợp kim cứng, .
Hồ quang plasma đợc ứng dụng để gia công cắt, hàn đấp, phun đấp kim loại ;
đặc biệt là đối với kim loại khó chảy và bất cứ các vật liệu cứng khác. Sử dụng
plasma để gia công cắt gọt, làm sạch bề mặt; nung nóng khi hàn vảy và nhiệt luyện
kim loại.
Sơ đồ nguyên lý phun bằng hồ quang plasma
Để tạo nên dòng các ion ngời ta sử dụng sự phóng điện với khoảng cách
lớn giữa hai điện cực. Hồ quang sẽ cháy trong một rãnh trụ kín cách điện với điện
cực và đầu mỏ phun , đồng thời nó đợc làm nguội mãnh liệt và bị ép bởi áp lực
của dòng khí nén (khí trơ). Nhờ có hệ thống nh vậy mà nhiệt độ có thể tăng lên
10.000 - 20.000
o
C.
10
220V
12
7
8
9
11
6
5
4
3
2
1
a /
13
20
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét