phát triển bền vững các khu đô thị mới tổng quan kinh nghiệm quốc tế, trong nước và đánh giá thực tế tại hà nội

LINK DOWNLOAD MIỄN PHÍ TÀI LIỆU "phát triển bền vững các khu đô thị mới tổng quan kinh nghiệm quốc tế, trong nước và đánh giá thực tế tại hà nội": http://123doc.vn/document/1055825-phat-trien-ben-vung-cac-khu-do-thi-moi-tong-quan-kinh-nghiem-quoc-te-trong-nuoc-va-danh-gia-thuc-te-tai-ha-noi.htm

5.5. Một số kiến nghị 85
KẾT LUẬN 86
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO



DANH MỤC SƠ ĐỒ BẢNG BIỂU
Bảng 2.1 : Bộ chỉ số PTBV tại Malaysia 34
Bảng 2.2: Bộ chỉ tiêu đề xuất cho chuyên đề 42
Bảng 3.1: Quy mô dân số Hà Nội qua các năm 47
Bảng3.2: Tốc độ tăng trưởng kinh tế Hà Nội giai đoạn 1996 – 2009 48
Bảng 3.3: Biểu đồ đánh giá về quy mô 131 khu đô thị mới tại Hà Nội (tính đến
tháng 7 năm 2009) 50
Bảng 3.4: Số lượng trường học tại một số khu đô thị mới ở Hà Nội 54
Bảng 4.1. Thống kê số phiều điều tra tại mội khu đô thị 57
Bảng 4.2 : Kết quả điều tra về chất lượng không khí 58
Bảng 4.3: Biểu đồ đánh giá của người dân về chất lượng không khí 59
Bảng 4.4: Kết quả điều tra về tiếng ồn 59
Bảng 4.5: Biểu đồ đánh giá mức độ tiềng ồn 59
Bảng 4.6: Kết quả điều tra về rác thải 60
Bảng 4.7: Biểu đồ đánh giá về lượng rác thải 61
Bảng 4.8: Kết quả về cấp thoát nước. 62
Bảng 4.9: Biểu đồ đánh giá cấp thoát nước 62
Bảng 4.10: Kết quả về giao thông 63
Bảng 4.11: Biểu đồ đánh tình trạng giao thông 64
Bảng 4.12: Kết quả về mức độ lấp đầy đô thị 65
Bảng 4.13:Biểu đồ mức độ che phủ 65
Bảng 4.14: Kết quả về diện tích căn hộ 66
Bảng 4.15:Biểu đồ diện tích căn hộ 66
Bảng 4.16: Kết quả về giáo dục 67
Bảng 4.17: Biểu đồ về giáo dục đào tạo 67
Bảng 4.18: Kết quả về y tế 68
Bảng 4.19:Biểu đồ số lượng cơ sở y tế 68
Bảng 4.20: Kết quả về dịch vụ 69
Bảng 4.21:Biểu đồ dịch vụ 70

Bảng 4.22: Kết quả về mức độ quan trọng cho việc đầu tư, cải tạo 71
Bảng 4.23: Kết quả về kinh tế 72
Bảng 4.24:Biểu đồ đánh giá về giá đất 72
Bảng 4.25: Các vần đề khác 73
Bảng 4.26:Biểu đồ sức lan tỏa của đô thị 73

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

HDI

Chỉ số phát triển con người
KT
-
XH

Kinh tế-xã hội
LHQ

Liên hợp quốc
PTBV

Phát triển bền vững
PTĐT

PTĐTBV
Phát triển đô thị
Phát triển đô thị bền vững
QHXDĐT

Quy hoạch xây dựng đô thị
QHXDĐTBV

Quy hoach xây dựng đô thị bền vững
UBND

Ủy ban nhân dân



1

PHẦN MỞ ĐẦU
1.Tính cấp thiết của đề tài
Cách đây khoảng 20 năm, quá trình đô thị hóa bắt đầu diễn ra ở Việt Nam, và
trong khoảng 10 năm trở lại đây, đô thị hóa đang diễn ra một cách mạnh mẽ và
nhanh chóng. Năm 1990, tỷ lệ đô thị hoá mới đạt khoảng 17-18%, đến năm 2000,
con số này đã là 23,6% và hiện nay đạt 28%. Dự báo, năm 2020, tỷ lệ đô thị hoá của
Việt Nam sẽ đạt khoảng 45%. Trong xu thế đó, cùng với thành phố Hồ Chí Minh,
Hà Nội là một trong hai thành phố có tốc độ đô thị hóa cao nhất. Ước tính đến năm
2011, tỷ lệ đô thị hóa đạt ở Hà Nội là 35 - 40% và nhảy vọt thành 55 - 65% vào năm
2020. Song song với quá trình này là sự gia tăng dân số tại thủ đô. Năm 1990, Hà
Nội mới chỉ có 2 triệu người, đến năm 2000 lên được 2,67 triệu thì đến năm 2009 đã
đạt tới con số 6,5 triệu dân. Như vậy trong vòng 10 năm, dân số Hà Nội đã tăng lên
khoảng 4 triệu người, tạo sức ép lớn cho thành phố về vấn đề nhà ở cũng như các
tiện ích xã hội phục vụ dân cư.
Để đáp ứng tốc độ đô thị hóa, đồng thời giải quyết bài toán nhà ở cho dân cư,
một trong các giải pháp được thành phố Hà Nội đưa ra là xây dựng các khu đô thị
mới. Tính đến giữa năm 2010, trên địa bàn thành phố có khoảng hơn 200 dự án đô
thị mới, với tổng diện tích khoảng 30.000 ha, và đang có xu hướng tăng mạnh trong
tương lai.
Tuy nhiên, thực tế vẫn còn rất nhiều vấn đề đang tồn tại trong các khu đô thị
mới này. Đó là tình trạng hệ thống hạ tầng cơ sở thiếu đồng bộ, mật độ xây dựng quá
dày, thiếu các tiện ích xã hội như siêu thị, trung tâm chăm sóc sức khỏe,công viên,
trường học, hệ thống giao thông công cộng; ô nhiễm môi trường nước, không khí, thu
gom và xử lý rác thải và nhiều vấn đề khác liên quan đến công tác quản lý.
Xuất phát từ thực tế phát triển các đô thị hiện nay, còn rất nhiều vần đề bất
cập như đã nêu. Chỉ có con đường duy nhất để cải thiện tình trạng trên là phát triển
bền vững các đô thị (PTĐTBV). Phát triển đô thị bền vững là mục tiêu mà các quốc
gia đang hướng tới trong đó có Việt Nam. Hà Nội, là trung tâm văn hóa, chính trị
của cả nước thì quá trình phát triển bền vững các đô thị là một tất yếu khách quan.
Để các đô thị thực sự phát triển bền vững, cần có những nghiên cứu, đánh giá
hiện trạng phát triển, từ đó tìm ra các vấn đề còn bất cập để có hướng phát triển
trong tương lai. Do đó, việc nghiên cứu thực trạng phát triển bền vững các đô thị để
từ đó đề xuất các giải pháp, biện pháp phát triển các khu đô thị mới trên địa bàn Hà
Nội là hết sức cần thiết.Với mong muốn đóng góp vào việc giải quyết một vần đề


2

cấp bách của thực tiễn hiện nay, nhóm nghiên cứu đã chọn thực hiện đề tài: Phát
triển bền vững các khu đô thị mới: Tổng quan kinh nghiệm quốc tế, trong
nước và đánh giá thực tế tại Hà Nội
2.Mục tiêu nghiên cứu
Đề tài nghiên cứu của nhóm hướng tới hai mục tiêu chính là nghiên cứu các
kinh nghiệm PTBVDT trên thế giới, đồng thời phát hiện các vấn đề đang tồn tại ở
các khu đô thị mới trên địa bàn thành phố Hà Nội, và trên cơ sở đó, đưa ra các giải
pháp cũng như các kiến nghị để khắc phục và phát triển các khu đô thị này.
3.Đối tượng nghiên cứu
- Thực tế tình hình phát triển đô thị bền vững trên thế giới, các nghiên cứu báo
cáo về PTĐTBV.
- Thực trạng PTĐTBV tại Hà Nội
4.Phạm vi nghiên cứu của chuyên đề
- Về mặt nội dung: Trong khuôn khổ của nghiên cứu này, nhóm nghiên cứu
chỉ giới hạn trong việc tìm hiểu kinh nghiệm của các nước trong việc thực hiện phát
triển bền vững đô thị
- Về mặt không gian: Nhóm nghiên cứu tiến hành điều tra thực tế tại 5 khu đô
thị mới: Khu ĐTM Định Công, KĐTM Đại Kim, KĐTM Linh Đàm, KĐTM Lĩnh
Nam, KĐTM Nam Trung Yên và KĐTM Trung Hòa Nhân Chính.
5. Phương pháp nghiên cứu
* Tổng quan, phân tích, tổng hợp các tài liệu, báo cáo trong và ngoài nước về
PTBV,PTBVĐT
+ Phương pháp thống kê phân tích tổng hợp: sử dụng số liệu thống kê về phát
triển đô thị mới tại Hà Nội
+ Phương pháp điều tra xã hội học ( phương pháp chọn mẫu phi ngẫu nhiên,
phương pháp phỏng vấn cá nhân trực tiếp… ) các số liệu thu thập được qua điều tra
được nhóm tiến hành xử lý, phân tích bằng phần mềm excel
* Nguồn số liệu: nhóm nghiên cứu sử dụng nguồn số liệu thứ cấp và sơ cấp.
+ Các số liệu thứ cấp được lấy từ các báo cáo của các Bộ, Viện, phòng ban, các
cuộc hội nghị hội thảo, các đề tài nghiên cứu khoa học của các tổ chức cá nhân
trong và ngoài nước;
+ Các số liệu sơ cấp được thu thập qua điều tra khảo sát tai các khu đô thị


3

6. Kết cấu, nội dung của đề tài
Ngoài mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, chuyên đề gồm các
chương sau:
Chương I: Cơ sở lý luận và thực tiễn về phát triển bền vững đô thị
Chương II: Kinh nghiệm phát triển bền vững đô thị và đánh giá phát triển bền
vững các đô thị trên thế giới
Chương III: Thực trạng phát triển và tính bền vững trong phát triển các đô thị
mới tại Hà Nội
Chương IV: Điều tra mức độ phát triển bền vũng các đô thị mới tại Hà Nội

Chương V: Phương hướng và giải pháp nhằm đẩy mạnh việc phát triên các
khu đô thị mới của Hà

















4


CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN
BỀN VỮNG ĐÔ THỊ
1. 1. Khái niệm về phát triển đô thị bền vững
1.1.1. Phát triển bền vững nói chung
Khái niệm về phát triển bền vững đầu tiên được đề cập vào năm1987 trong
báo cáo của Ủy ban Môi trường và phát triển của Ngân hàng Thế giới (Brundtland
Commission 1987). Khái niệm này cho rằng sự phát triển phải thỏa mãn nhu cầu
của con người không chỉ trong giai đoạn hiện tại mà còn cho cả tương lai, phải đáp
ứng cả yêu cầu kinh tế lẫn bảo vệ môi trường. Năm 1991 Ngân hàng châu Á (ADB)
xác định thêm nội dung của phát triển bền vững, nhấn mạnh thêm khả năng của thế
hệ hiện tại đáp ứng cho các nhu cầu của các thế hệ tương lai. Kể từ đó một phương
pháp phát triển mới được định hình và được chấp nhận rộng rãi.
Như vậy phát triển bền vững có mục tiêu rõ ràng: thứ nhất, phát triển sản xuất
phải đi đôi với vấn đề sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên và bảo vệ môi trường;
thứ hai, phải chú trọng đến mối quan hệ giữa các thế hệ, thế hệ ngày nay phải có
trách nhiệm với các thế hệ sau trong việc để lại những di sản và tài nguyên có giá trị.
Phương thức phát triển mới này được xây dựng với nội dung bao gồm ba vế
phát triển kinh tế, phát triển môi trường và phát triển xã hội, là sự tổng hợp của các
chỉ tiêu chủ yểu về kinh tế, xã hội, môi trường, văn hóa và nhất là hướng tới tương
lai.
1.1.2. Phát triển đô thị bền vững (PTĐTBV)
Cho đến này,chưa có một khái niệm thống nhất về phát triển bền vững đô thị.
Rất khó để đưa ra được một định nghĩa hay hệ khái niệm được coi là thống nhất về
phát triển đô thị bền vững vì bản chất đa dạng và đa chiều của đối tượng nghiên
cứu.Tùy thuộc vào mục đích và phương pháp nghiên cứu mà các tác giả sẽ có
những quan điểm khác nhau. Các quan điểm về phát triển đô thị bền vững được
trình bày rất đa dạng.
Quan điểm của thế giới
-Xuất phát từ bản báo cáo của Ủy ban Brundtland, tại hội nghị URBAN21 (tổ
chức tại Berlin tháng 7/2000), người ta đã đưa ra định nghĩa về phát triển đô thị bền
vững:


5

"Cải thiện chất lượng cuộc sống trong một thành phố, bao gồm cả các thành
phần sinh thái, văn hóa, chính trị, thể chế, xã hội và kinh tế nhưng không để lại
gánh nặng cho các thế hệ tương lai,một gánh nặng bị gây ra bởi sự sút giảm nguồn
vốn tự nhiên và nợ địa phương quá lớn. Mục tiêu của chúng ta là nguyên tắc dòng
chảy, dựa trên cân bằng về vật liệu và năng lượng cũng như đầu vào/ra về tài
chính, phải đóng vai trò then chốt trong tất cả các quyết định tương lai về phát triển
các khu vực đô thị"
Phát triển đô thị bền vững trên thực tế được định nghĩa chi tiết hơn tùy theo
từng khu vực địa lý, trình độ phát triển và góc nhìn.
Phát triển đô thị bền vững cũng được xem xét dưới một thuật ngữ khác, đó là
“phát triển cộng đồng bền vững” theo đó:
"Phát triển cộng đồng bền vững là năng lực đưa ra quyết định phát triển tôn
trọng mối tương quan giữa ba khía cạnh – kinh tế, sinh thái, và bình đẳng:
 Kinh tế - Hành vi kinh tế cần đem lại những điều tốt đẹp chung cho cả cộng
đồng, có thể tự làm mới, và tạo ra tài sản và có khả năng tự túc.
 Sinh thái – Con người là một phần của tự nhiên, tự nhiên có những giới hạn,
và cộng đồng phải có trách nhiệm bảo vệ và xây dựng các tài sản thiên nhiên.
 Bình đẳng – Cơ hội tham dự hoàn toàn trong các hoạt động, lợi ích, và quá
trình ra quyết định của một cộng đồng."
(Swisher, Rezola, & Sterns; 2009)
-Trung Tâm môi trường khu vực miền Trung và Đông Âu ( REC), một tổ
chức quốc tế với nhiệm vụ trợ giúp trong việc giải quyết các vần đề môi trường,
trong đó có phát triển đô thị bền vững đã đưa ra các quan điểm khác nhau về phát
triển đô thị bền vững:
(http://archive.rec.org/REC/Programs/Sustainablecities/)
* Ấn Độ, một quốc gia đang và sẽ là nước có tốc độ đô thị hóa hàng đầu Châu
Á đã đưa ra định nghĩa về phát triển bền vững:
"Một cộng đồng sử dụng bền vững nguồn tài nguyên của mình để đáp ứng nhu
cầu hiện tại, trong khi đảm bảo đủ nguồn lực có sẵn cho các thế hệ tương lai. Nó
tìm cách cải thiện sức khỏe cộng đồng và một cuộc sống chất lượng tốt hơn cho tất
cả cư dân của nó bằng cách hạn chế chất thải, ngăn chặn ô nhiễm, bảo tồn và phát
huy tối đa hiệu quả, và phát triển nguồn lực địa phương để khôi phục nền kinh tế
địa phương. "


6

* Quan điểm của Argentina về phát triển đô thị bền vững
“. Một thành phố bền vững kết hợp hài hòa yếu tố môi trường với các ngành kinh tế
và xã hội để đáp ứng nhu cầu của các thế hệ hiện tại mà không ảnh hưởng đến
những thế hệ tương lai”
* Theo Viện Môi Trường Stockholm của Thụy Điển, một thành phố bền vững
có thể được định nghĩa là "một thành phố tại đó tiền hành các hành động được đề
ra bởi các chính sách kế hoạch nhằm bảo tồn nguồn tài nguyên sẵn có và thực hiện
tái sử dụng, ổn định xã hội, phát triên các nguồn vốn chủ sở hữu, đảm bảo phát
triển kinh tế cho các thế hệ tương lai".
Quan điểm của Việt Nam về phát triển đô thị bền vững:
- Theo Viện Quy Hoạch Đô Thị-Nông Thôn-Bộ Xây Dựng (Dự án VIE),trên
cơ sở các khái niệm về PTBV, một phạm trù PTĐTBV đô thị cũng được xây dựng
mang tính đặc thù hơn.Nhìn chung PTBV đô thị tập trung giải quyết các vần đề
sau:
* Phát triển kinh tế đô thị ổn định, tạo công ăn việc làm cho dân cư đô thị, đặc
biệt cho người có thu nhập thấp, người nghèo đô thị.
* Đảm bảo đời sống vật chất văn hóa tinh thần, giữ gìn bản sắc truyền thống
dân tộc, đảm bảo công bằng xã hội.
* Tôn tạo, giữ gìn và bảo vệ môi trường đô thị luôn xanh, sạch, đẹp với đầy đủ
ý nghĩa vật thể và phi vật thể đô thị.
Như vậy PTĐTBV luôn đồng hành với PTBV nói chung.Đương nhiên,theo
ý nghĩa này, PTĐTBV không bó hẹp theo quan điểm và nhiệm vụ của các nhà quy
hoạch mà cần mở rộng hơn nhiều lĩnh vực. Phát triển đô thị cần được lồng ghép và
tiếp cận theo cách nhìn nhận mà các tổ chức Quốc tế đã đồng thuận đề ra đó là:
 Là nơi ở cho tất cả mọi người, khái niệm này ý chỉ việc cải thiện nơi ở thông
qua việc thực hiện chính sách nhà ở quốc gia. Hình thành thị trường nhà ở với
những chức năng đầy đủ và thích hợp. Huy động sự tham gia của cộng đồng. Cải
thiện và đảm bảo tính pháp lý và an toàn về quyền sử dụng đất. Cải thiện việc huy
động tài chính nhà ở. Và cung cấp đầy đủ cở sở hạ tầng dịch vụ cơ bản.
 Giảm nghèo đói đô thị ở đây có 3 tiêu chí nghèo đô thị là nghèo tiền, nghèo
bất động sản và nghèo quyền do đó cần có một chính sách toàn diện mới giải quyết
được 3 tiều chí quan trọng này. Muốn vậy cần xây dựng một cơ chế bền vững về