LINK DOWNLOAD MIỄN PHÍ TÀI LIỆU "GD đạo đức cho HS lớp 3 qua môn Đạo đức": http://123doc.vn/document/569310-gd-dao-duc-cho-hs-lop-3-qua-mon-dao-duc.htm
e. Đổi mới công tác quản lí chỉ đạo.
4. Quan điểm chung về đổi mới phương pháp dạy học môn đạođức ở lớp
3:
- Dạy học môn đạo đức cần đi từ quyền trẻ em, từ lời ích của trẻ em đến trách
nhiệm, bổn phận của học sinh. Cách tiếp cận đó sẽ giúp cho việc dạy học đạo đức trở
nên nhẹ nhàng, sinh động hơn, giúp cho học sinh lĩnh hội và thực hiện hành vi tự giác
hơn, tránh được tính chật nặng nề, áp đặt trước đây.
- Dạy học môn đạo đức sẽ chỉ đạt hiệu quả khi học sinh hứng thú và tích cực, chủ
động tham gia vào quá trình dạy học. Dạy học môn đạo đức phải là quá trình giáo viên
tổ chức, hướng dẫn học sinh hoạt động, phát huy vốn kinh nghiệm và thói quen đạo
đức, tự khám phá và chiễm lĩnh tri thức mới, khái niệm mới.
- Đối với học sinh lớp 3, nhận thức còn cảm tính, trực tiếp và cụ thể. Vì vậy các nội
dung giáo dục cần phải chuyển tải đến học sinh một cách nhẹ nhàng, sinh động thông
qua các hoạt động: đóng vai, chơi trò chơi; phân tích, xử lí tình huống, kể chuyện theo
tranh, xây dựng phần kết cho các câu chuyện cho kết cục mở, đánh giá và tự đáng giá
hành vi của bản thân và những người xung quanh theo các chuẩn mực hành vi đã học;
tìm hiểu, phân tích, đánh giá các sự kiện trong đời sống đạo đức của lớp học, của nhà
trường, của địa phương, kể chuyện, múa hát, đọc thơ, vẽ tranh, xem băng hình, có liên
quan đến chủ đề bài học.
- Dạy học môn đạo đức phải gắn bó chặt chẽ với cuộc sống thực của học sinh. Các
truyện kể, tình huống, tấm gương, tranh ảnh, sử dụng để dạy học đạo đức phải lấy
chất liệu từ cuộc sống thực của học sinh. Điều đó sẽ giúp cho bài học đạo đức thêm
phong phú, gần gũi, sống động đối với các em.
- Các phương pháp và hình thức dạy học đạo đức lớp 3 rất phong phú đa dạng, bao
gồm cả các phương pháp dạy học hiện đại như: đóng vai, thảo luận nhóm, tổ chức trò
chơi, điều tra thực tiễn, báo cáo, giải quyết vấn đề, động não, và các phương pháp
truyền thống như: kể chuyện đàm thoại, nêu gương, sử dụng đồ dùng trực quan, khen
thưởng bao gồm cả hình thức dỵa học cá nhân, theo nhóm theo lớp, học ở trong lớp,
ngoài sân trường, vườn trường và tham quan các di tích văn hoá, các địa điểm có liên
quan đến nội dung học tập.
- Mỗi phương pháp và hình thức dạy học môn đạo đức đều có mặt mạnh và hạn chế
riêng, phù hợp với từng loại bài riêng, từng khâu riêng của tiết dạy. Vì vậy trong quá
trình dạy học giáo viên cần căn cứ vào nội dung, tính chất từng bài, căn cứ vào trình độ
học sinh và năng lực, sở trường của bản thân, căn cứ vào điều kiện, hoàn cảnh cụ thể
của trường mình, lớp mình mà lựa chọn, sử dụng kết hợp các phương pháp và hình thức
dạy học hợp lí, đúng mức để giáo dục đạo đức cho học sinh qua các bài đạo đức.
II. Các vấn đề lí luận về giáo dục đạo đức cho học sinh lớp 3
Chương trình môn đạo đức ở lớp 3 bao gồm 14 bài phản ánh các chuẩn mực hành
vi đạo đức cần thiết, phù hợp với lứa tuổi trong các mối quan hệ của các em với bản
thân, gia đình, nhà trường, cộng đồng và môi trường tự nhiên. Ở mỗi bài đạo đức đều
phải thực hiện các nhiệm vụ và nội dung giáo dục đạo đức cho học sinh như:
- Giáo dục ý thức đạo đức
- Giáo dục thái độ, tình cảm đạo đức.
- Giáo dục hành vi, thói quen đạo đức.
1. Giáo dục ý thức đạo đức
Giáo dục ý thức đạo đức nhằm cung cấp cho học sinh những tri thức đạo đức cơ
bản, sơ đẳng về chuẩn mực hành vi, hình thành niềm tin đạo đức cho học sinh. Các
chuẩn mực hành vi này được xây dựng từ các phẩm chất đạo đức, chúng phản ánh các
mối quan hệ hàng ngày của các em. Đó là:
- Quan hệ cá nhân với xã hội: Kính yêu Bác Hồ, biết ơn thương binh liệt sĩ, yêu
quê hương, làng xóm, phố phường của mình yêu mến và tự hào về trường, lớp, giữ gìn
môi trường sống xung quanh
- Quan hệ cá nhân với công việc, lao động: Biết chăm chỉ, kiên trì, vượt khó
trong học tập, tích cực tham gia các công việc lao động khác nhau.
- Quan hệ cá nhân với những người xung quanh: Hiếu thảo đối với ông bà, cha
mẹ, quan tâm giúp đỡ anh chị em trong gia đình, tôn trọng, giúp đỡ, đoàn kết với bạn
bè, với thiếu nhi quốc tế, tôn trọng và giúp đỡ hàng xóm láng giềng theo khả năng
của mình.
- Quan hệ cá nhân với tài sản xã hội, tài sản của người khác: Tôn trọng và bảo
vệ tài sản của nhà trường, của nhà nước và của người khác
- Quan hệ cá nhân với thiên nhiên: Bảo vệ môi trường tự nhiên xung quanh nơi
học, nơi chơi, bảo vệ cây trồng, cây xanh có ích, động vật nuôi, động vật có ích, diệt trừ
động vật có hại, bảo vệ nguồn nước
- Quan hệ cá nhân với bản thân: khiêm tốn, thật thà, bạo dạn, vệ sinh, tự làm
lấy công việc của mình
Theo từng chuẩn mực hành vi đạo đức, cần giúp học sinh hiểu:
• Yêu cầu của chuẩn mực hành vi đạo đức: Chuẩn mực hành vi yêu cầu học sinh
thực hiện điều gì? làm gì?
• Ý nghĩa tác dụng của việc thực hiện chuẩn mực hành vi đạo đức và tác hại của
việc làm trái: việc thực hiện chuẩn mực hành vi đạo đức mang lại lợi ích gì? tác
dụng gì? nếu không thực hiện mà làm trái có tác hại gì?
• Cách thực hiện chuẩn mực đó: thực hiện chuẩn mực, cần làm những công việc gì?
thực hiện như thế nào?
Những tri thức đạo đức ngày nay giúp các em phân biệt được cái đúng – cái sai,
cái tốt – cái xấu, cái thiện – cái ác từ đó các em sẽ làm theo đúng, ủng hộ cái tốt, tán
thành cái thiện và đấu tranh, phê phán, tránh cái sai, cái xấu, cái ác ý thức đạo đức
đúng đắn có tác dụng định hướng cho thái độ, tình cảm, hành vi đạo đức.
2/ Giáo dục thái độ, tình cảm đạo đức:
Giáo dục thái độ, tình cảm đạo đức cho học sinh là thức tỉnh những rung động,
những xúc cảm với hiện thực xung quanh, làm cho chúng biết yêu, biết ghét rõ ràng, có
thái độ đúng đắn đối với các hiện tượng phức tạp trong đời sống.
- Thái độ, tình cảm đối với những người xung quanh: kính yêu, biết ơn, quan
tâm, chăm sóc ông bà, cha mẹ, yêu quý anh chị em, tôn trọng và yêu quý bạn bè, tôn
trọng những người xung quanh khác, hàng xóm
- Thái độ đối với xã hội: Kính yêu Bác Hồ, biết ơn thương binh liệt sĩ, yêu trường
mến lớp, yêu quê hương làng xóm
- Thái độ đối với môi trường sống: yêu thiên nhiên, và có ý thức giữ gìn vẻ đẹp
môi trường xung quanh.
- Thái độ đối với bản thân: có lòng tự trọng, khiêm tốn học hỏi, biết giữ lời hứa,
trung thực
- Thái độ đối với các hành động: Thái độ ủng hộ, đồng tình, tán thành với những
tấm gương, việc làm tốt, phù hợp với những chuẩn mực đạo đức, có thái độ lên án, phê
phán, chê cười những ai có hành động sai trái, xấu, có hại cho người khác, xã hội, cộng
đồng.
Tình cảm tích cực được hình thành dựa vào ý thức đúng đắn và được củng cố,
khẳng định qua hành vi, đồng thời có tác dụng thúc đẩy, tạo động cơ cho việc nhận thức
chuẩn mực, thực hiện hành vi đạo đức.
3/ Giáo dục hành vi, thói quen đạo đức:
Giáo dục hạnh vi, thói quen đạo đức là tổ chức cho học sinh lặp lại, lặp lại nhiều
lần những thao tác, hành động đạo đức nhằm có đựơc hành vi đạo đức, từ đó có thói
quen đậo đức.
Môn đạo đức lớp 3 cần hình thành cho học sinh các hành vi, thói quen đạo đức
như:
- Giúp đỡ, chăm sóc ông bà, cha mẹ, anh chị em trong gia đình.
- Hành vi lễ phép.
- Có những việc làm vừa sức để giúp đỡ bạn bè, hàng xóm láng giềng, những
thương binh, gia đình liệt sĩ
- Có những việc làm nhân đạo vừa sức đối với các gia đình thương binh liệt sĩ, bà
mẹ Việt Nam anh hùng, giúp đỡ những người gặp thiên tai, gặp khó khăn
- Có những hành động, việc làm bảo vệ trường, lớp, tài sản công cộng, thiên
nhiên, nguồn nước, đồ đạc, tài sản của người khác
Cần giáo dục hành vi văn hoá cho học sinh: “đúng” về mặt đạo đức, “đẹp” về mặt
thẩm mĩ.
Các nhiệm vụ trên đây có mối quan hệ chặt chẽ với nhau và cần được giải quýêt đồng bộ
thông qua:
- Dạy học các môn học, đặc biệt là môn đạo đức lớp 3.
- Hoạt động ngoài giờ lên lớp.
- Thực hiện nội quy, quy chế, điều lệ,
- Tấm gương của giáo viên.
- Phối hợp các lực lượng xã hội.
Chương II
Thực trạng vấn đề nghiên cứu
A/ Nội dung chương trình môn đạo đức lớp 3 gồm 14 bài:
Bài 1: Kính yêu Bác Hồ
Bài 2: Giữ lời hứa
Bài 3:Tự làm lấy việc của mình.
Bài 4: Quan tâm, chăm sóc ông bà, cha mẹ, anh chị em.
Bài 5: Chia sẻ vui buồn cùng bạn.
Bài 6: Tích cực tham gia việc trường, việc lớp.
Bài 7: Quan tâm giúp đỡ hàng xóm, láng giềng.
Bài 8: Biết ơn thương binh, liệt sĩ.
Bài 9: Đoàn kết với thiếu nhi quốc tế.
Bài 10: Tôn trọng khách nước ngoài.
Bài 11: Tôn trọng đám tang.
Bài 12: Tôn trọng thư từ, tài sản của người khác.
Bài 13: Tiết kiệm và bảo vệ nguồn nước.
Bài 14: Chăm sóc cây trồng, vật nuôi được cấu trúc theo 5 mối quan hệ của học
sinh với bản thân, gia đình, nhà trường, cộng đồng và môi trường tự nhiên.
Nội dung môn đạo đức kết hợp giữa giáo dục quyền trẻ em với giáo dục bổn phận
của học sinh.
- Kết hợp giáo dục quyền trẻ em được có gia đình, được cha mẹ yêu thương,
chăm sóc với giáo dục bổn phận của trẻ em phải quan tâm, chăm sóc ông bà, cha mẹ,
anh chị em (Bài 4 – Quan tâm, chăm sóc ông bà, cha mẹ, anh chị em).
Kết hợp giáo dục quyền trẻ em được tôn trọng, bảo vệ bí mật riêng tư với giáo dục trẻ
em phải tôn trọng thư từ, tài sản của người khác (Bài 12: Tôn trọng thư từ, tài sản của
người khác).
Chương trình không chỉ giáo dục bổn phận trách nhiệm của học sinh đối với gia
đình, nhà trường, xã hội, môi trường tự nhiên mà còn giáo dục trách nhiêm của các em
đối với chính bản thân như: biết tự trọng, tự tin, hài lòng về những điểm tốt của bản
thân, biết quan tâm giữ gìn vệ sinh và hình thức bên ngoài của bản thân, biết giữ gìn đồ
dùng, sách vở cá nhân, biết bảo vệ an toàn cho bản thân
Thông qua các bài đạo đức, học sinh lớp 3 được giáo dục cho một số kĩ năng sống
cơ bản như: kinh nghiệm giao tiếp, kinh nghiệm tự nhận thức, kinh nghiệm ra quyết
định, kinh nghiệm giải quyết vấn đề
Việc giáo dục cho học sinh lớp 3 thông qua các bài đạo đức vừa là nhiệm vụ vừa là
mục tiêu giáo dục ở tiểu học. Vì vậy tôi xin minh hoạ việc giáo dục đạo đức cho học sinh
lớp 3 thông qua một số tiết học cụ thể.
Bài 4: Quan tâm, chăm sóc ông bà, cha mẹ, anh chị em
1/ Mục tiêu:
a. Kiến thức: Giúp học sinh hiểu
- Trẻ em có quyền được sống với gia đình, có quyền được cha mẹ quan tâm,
chăm sóc, trẻ em không nơi nương tựa, không có gia đình có quyền được Nhà
nước và mọi người quan tâm, chăm sóc, giúp đỡ hỗ trợ.
- Trẻ em có bổn phận phải quan tâm chăm sóc ông bà, cha mẹ, anh chị em trong
gia đình.
b. Thái độ: Học sinh yêu quý, quan tâm chăm sóc ông bà, cha mẹ, anh chị em trong
gia đình.
c. Hành vi: Biết thể hiện sự quan tâm chăm sóc ông bà, cha mẹ, anh chị em bằng lời
nói, việc làm cu thể, phù hợp với tình huống.
2/ Tài liệu – phương tiện
- Vở bài tập đạo đức.
- Các tấm thẻ màu xanh, màu đỏ, màu trắng.
- Truyện “Bó hoa đẹp nhất”.
- Các bài thơ, bài hát, câu chuyện về chủ đề gia đình.
- Tranh minh hoạ truyện “Bó hoa đẹp nhất”.
- Một số đồ dùng phục vụ đóng vai.
3/ Các hoạt động dạy hoc chủ yếu
Tiết 1
a. Khởi động
- Cho học sinh hát tập thể bài hát:
“Cả nhà thương nhau”, nhạc và lời :
Phan Văn Minh.
? Các con vừa hát bài gì?
? Bài hát nói lên điều gì?
- Giáo viên giới thiệu bài: Bài hát nói
về tình cảm giữa cha mẹ, và con cái
trong gia đình. Vậy chúng ta cần phải
cư xử đối với những người thân trong
gia đình như thế nào? Trong tiết đạo
đức hôm nay chúng ta sẽ cùng tìm
hiểu về điều đó.
b. Hoạt động 1 : HS kể về sự quan
tâm, chăm sóc của ông bà, cha mẹ
dành cho mình.
? Gia đình con gồm những ai?
- HS hát tập thể
- 1-2 HS trả lời
- 2 HS: Bài hát nói lên tình cảm yêu
thương giữa những người thân trong
gia đình.
- Một số học sinh lần lượt kể.
- HS trao đổi với nhau trong nhóm
- Giáo viên yêu cầu HS làm việc 4
nhóm theo yêu cầu sau:
? Hãy nhớ lại và kể cho các bạn trong
nhóm nghe về những việc mình đã
được ông bà, cha mẹ yêu thương,
quan tâm chăm sóc như thế nào?
- GV mời một số học sinh kể trứơc
lớp.
- Thảo luận cả lớp.
? Con nghĩ gì về tình cảm và sự
chăm sóc mà mọi ngượi trong gia
đình đã dành cho con.?
? Đối với những bạn nhỏ phải sống
thiếu tình cảm và sự chăm sóc của
cha mẹ thì sao?
- GV nhận xét, kết luận.
c. Hoạt động 2 : Kể chuyện “Bó hoa
đẹp nhất”.
- GV kể chuyện “Bó hoa đẹp nhất”
(Có sử dụng tranh minh hoạ).
- Mời 1 HS kể lại hoặc đọc lại truyện.
- Yêu cầu học sinh thảo luận nhóm
theo các câu hỏi:
? Chị em Ly đã làm gì nhân dịp sinh
nhật mẹ?
? Khi nhận hoa, mẹ Ly thấy như thế
nào?-
? Vì sao mẹ Ly lại nói rằng bó hoa
mà chị em Ly tặng mẹ là bó hoa đẹp
nhất?
- Yêu cầu đại diện từng nhóm học
sinh trình bày kết quả thảo luận
theo yêu cầu.
- 1 số HS trình bày trước lớp.
- HS lớp suy nghĩ trả lời.
+ Các bạn ấy sẽ được nhận làm con
nuôi, được xã hội giúp đỡ, quan
tâm
- HS lắng nghe.
- 1 HS kể lại hoặc đọc lại.
- HS thảo luận nhóm theo yêu cầu
- Đại diện 1 số nhóm trình bày kết
quả thảo luận.
+ Chị em Ly đã hái những bông hoa
dại ven đường xếp thành một bó và
đem tặng mẹ nhân ngày sinh nhật.
trước lớp.
- GV nhận xét
? Qua câu chuyện trên con rút ra bài
học gì?
- GV nhận xét lại.
d. Hoạt động 3: Đánh giá hành vi
- GV chia lớp thành các nhóm nhỏ,
yêu cầu các nhóm mở vở bài tập đạo
đức (trang 13,14).
- Yêu cầu các nhóm thảo luận nhận
xét các ứng xử của các bạn trong các
tình huống đó.
- GV mời đại diện nhóm trình bày
+ Khi nhận hoa, mẹ vui mừng ôm hai
chị em Ly vào lòng và nói: “Đây là bó
hoa đẹp nhất mà mẹ được tặng đấy”
+ Vì mẹ Ly thấy 2 con mình đã nhớ
đến sinh nhật của mẹ mà chính bản
thân mẹ quên mất sinh nhật mình,
chị em Ly đã biết quan tâm, chăm
sóc đến mẹ khiến mẹ rất vui và hạnh
phúc.
- Cả lớp trao đổi bổ sung.
- 2-3 HS trả lời.
+ Con cháu có bổn phận phải quan
tâm, chăm sóc ông bà,cha mẹ và
những người thân trong gia đình.
+ Sự quan tâm, chăm sóc của các
em sẽ mạng lại niềm vui, hạnh phúc
cho ông bà, cha mẹ và mọi người
trong gia đình.
- 1 HS đọc kết luận cuối bài, cả lớp
đọc đồng thanh.
- HS các nhóm mở vở bài tập.
- 1 HS đọc yêu cầu của bài tập 3.
- HS các nhóm thảo luận
- Đại diện các nhóm trình bày (Mỗi
nhóm trình bày ý kiến nhận xét về
một tình huống).
+ Việc làm của các bạn thể hiện tình
thương yêu chăm sóc và sự quan tâm
- Cho cả lớp trao đổi, thảo luận.
- GV nhận xét.
? Yêu cầu HS liên hệ các việc làm của
các bạn Hương, Phong, Hồng với bản
thân?
? Ngoài những việc đó, con còn có
thể làm được những việc gì khác?
d. Củng cố - dặn dò
? Vì sao con phải quan tâm, chăm
sóc ông bà, cha mẹ, anh chị em?
? Việc con quan tâm, chăm sóc tới
những người thân trong gia đình sẽ
đem lại điều gì?
- Hưỡng dẫn thực hành:
+ Sưu tầm tranh ảnh, bài thơ, bài
hát, ca dao, tục ngữ về tình cảm
gia đình, về sự quan tâm, chăm sóc
những người thân trong gia đình.
+ Thực hiện việc quan tâm, chăm
sóc đối với ông bà, cha mẹ, anh chị
em.
Tiết 2
1/ Hoạt động 1: Bày tỏ ý kiến
- Gv đưa lần lượt từng ý kiến:
a) Trẻ em có quyền được ông bàm
cha mẹ yêu thương, quan tâm, chăm
ông bà, cha mẹ: Hương (tình huống
a), Phong (tình huống c), Hồng (tình
huống d).
+ Việc làm của các bạn chưa quan
tâm đến bà, em nhỏ: Sâm (tình
huống b), Linh (tình huống d).
- HS liên hệ để trả lời.
- HS kể
- 1 số HS trả lời.
- HS đọc từng ý kiến sau mỗi lần GV
đưa ra.
sóc.
b) Chỉ có trẻ con mới cần được quan
tâm, chăm sóc.
c) Trẻ em có bổn phận phải quan
tâm, chăm sóc những người thân
trong gia đình.
- Yêu cầu học sinh bày tỏ thái độ
bằng cach giơ thẻ màu:
+ Thẻ màu đỏ: tán thành.
+ Thẻ màu xanh: không tán thành.
+ Thẻ màu trắng: lưỡng lự.
? Vì sao con tán thành (không tán
thành) ý kiến đó?
? Con đã được ông bà, cha mẹ
thương yêu,chăm sóc như thế nào?
- GV nhận xét, kết luận
2/ Hoạt động 2: Xử lí tình huống và
đóng vai.
- GV mời một nhóm đóng vai tình
huống mở sau:
“Ông của Huy có thói quen đọc báo
hàng ngày. Nhưng mấy hôm nay ông
bị đau mắt nên không đọc báo được.”
- GV nêu yêu cầu: ? Nếu em là bạn
Huy, em sẽ làm gì? vì sao?
Và yêu cầu học sinh các nhóm thảo
luận đưa ra cách xử lí bằng cách
đóng vai.
- Mời các nhóm lên xử lí.
- HS bày tỏ thái độ bằng cách giơ các
tấm thẻ màu.
- HS giải thích lí do tán thành, không
tán thành từng ý kiến.
- HS khác nhận xét bổ sung.
- HS kể.
- 1 nhóm học dinh đóng vai tình
huống mở, lớp theo dõi.
- HS các nhóm thảo luận đưa ra cách
xử lí bằng cách đóng vai.
- các nhóm lên đóng vai. Ví dụ:
+ Nhóm 1: Đi chơi, mặc kệ ông và
không quan tâm đến ông.
+ Nhóm 2: Lấy thuốc cho ông uống,
đọc báo cho ông nghe.
- HS: Ông và cháu, cháu thương ông
nhất
- Nhóm 2
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét